• BIST
    116.531
  • Altın
    158,593
  • Dolar
    3,7404
  • Euro
    4,4932
  • Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nda iptal kararları
Anayasa Mahkemesi, kanunda yer alan "toplantı ve yürüyüşlerin güneş batmadan bitirilmesi, genel yollarda yapılamaması ve vatandaşların günlük yaşamını zorlaştırmaması" hükümlerini iptal etti.
27 Aralık 2017 / 17:04

Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre, CHP’li 119 milletvekili, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’nun bazı maddelerinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurdu.

CHP, başvuru dilekçesinde, “il ve ilçelerde, toplantı ve gösteri yürüyüşü yer ve güzergâhının mahallin en büyük mülki âmiri tarafından belirleneceğini” düzenleyen 6. maddenin, “Toplantı ve yürüyüşlere ve bu amaçla toplanmalara güneş doğmadan başlanamaz. Açık yerlerdeki toplantılar ile yürüyüşler güneş batmadan önce dağılacak şekilde, kapalı yerlerdeki toplantılar ise saat 24.00’e kadar yapılabilir.” ifadelerinin yer aldığı 7. maddenin, “Genel yollar ile parklarda, mabetlerde, kamu hizmeti görülen bina ve tesislerde ve bunların eklentilerinde ve TBMM’ye bir kilometre uzaklıktaki alan içinde toplantı yapılamaz ve şehirler arası karayollarında gösteri yürüyüşleri düzenlenemez.” şeklindeki 22. maddenin de aralarında bulunduğu bazı hükümlerin iptalini talep etti.

Anayasa Mahkemesi, başvuruyu esastan görüşerek karara bağladı. Yüksek Mahkeme, söz konusu kanunda yer alan “toplantı ve yürüyüşlerin güneş batmadan bitirilmesi, genel yollarda yapılamaması ve vatandaşların günlük yaşamını zorlaştırmaması” hükümlerini iptal etti.

Kararda, Anayasa’nın 34. maddesinde, “Herkes, önceden izin almadan, silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahiptir.” ifadesinin yer aldığı hatırlatıldı.

Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının, ifade özgürlüğüyle yakından ilgili olup, demokratik toplumun temelini oluşturduğu vurgulanan kararda, demokratik bir toplumda ifade özgürlüğüne gösterilen önem ve hassasiyetin, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı için de sergilenmesi gerektiğinin altı çizildi.

Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının, memleket meselelerinin barışçıl yöntemlerle ve uzlaşı yoluyla çözülebilmesine de imkân sağladığı belirtilen kararda, “İfade edilen görüş ve eleştiriler ne derece sert ve rahatsız edici olursa olsun, şiddet içermediği ve barışçıl niteliğini koruduğu müddetçe, yetkili makamların her türlü toplantı ve gösteri yürüyüşüne tahammül göstermesi ve hoşgörüyle yaklaşması demokrasinin bir gereğidir.” ifadesi kullanıldı.

“İdari Yargı Gerekirse İptal Eder”

Gösteri ve toplantı yürüyüşünün düzenlendiği mekânın, açıklanan düşüncenin muhataplarına ulaşabilmesi ve tesir oluşturabilmesi bakımından önemli olduğuna işaret edilen kararda, toplantı ve gösteri yürüyüşü yapılabilecek alanların, mahallin en büyük mülki âmirince belirlenen yer ve güzergâhla sınırlandırılmasının, bireylerin toplantı ve gösteri yürüyüşünün yapılacağı mekânı seçme hakkına müdahale teşkil ettiği vurgulandı.

Ancak, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin, tedbirlerin gereği gibi alınmasını güçleştiren yerlerde yapılmasının, kamu düzenini bozucu nitelikleri dikkate alındığında, mahallin en büyük âmirine, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yapılabileceği yer ve güzergâhları belirleme yetkisinin tanınmasının, demokratik toplumlarda gerekli olmadığı sonucuna ulaşılamayacağı kaydedilen kararda, mülki âmirin, kamu yararı ile bireysel yarar arasında dengeyi sağlamak bağlamında, gerekirse toplantının büyüklüğüne ve amacına göre farklı yer ve güzergâhlar belirlemesi ve mekânlar arasında kademelendirme yapmasının mümkün olduğu vurgulandı.

Toplantı ve gösteri yürüyüşü güzergâhının, bireylerin mekân seçme konusundaki tercih hakkını aşırı biçimde kısıtlayacak, toplantı ve gösteri yürüyüşüne katılımı caydırıcı hâle getirecek veya bu hakkın kullanımını zedeleyecek şekilde belirlenmesi durumunda, buna dair idari kararın, idari yargı yerlerince denetlenerek gerekirse iptal edilebileceğine işaret edilen kararda, “Toplantı ve gösteri yürüyüşü yer ve güzergâhını belirleme yetkisinin mülki âmire tanınması suretiyle toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkına yapılan müdahale ölçüsüz değildir.” ifadesi kullanıldı.

“Bir Ölçüt Yok”

Dava konusu kanunun 6. maddesinde, “toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin, vatandaşların günlük yaşamını zorlaştırmayacak şekilde yapılması” şartının yer aldığı hatırlatılan kararda, kamuya açık alanlarda, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenlenmesinin, diğer insanların hak ve özgürlüklerini belli ölçüde sınırlandırabileceği ancak bunun toplantı ve yürüyüşün yasaklanmasını gerektirmediği belirtildi.

Demokratik bir toplumda, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına ancak zorlayıcı nedenlerin bulunması koşuluyla müdahalede bulunulabileceğine işaret edilen kararda, “Dava konusu kurallarda, gündelik yaşamın etkilenme boyutuna yönelik herhangi bir ölçüt getirilmemiştir. Bu, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına yapılan müdahaleyi demokratik bir toplumda gerekli olmaktan çıkarmakta ve ölçüsüz hâle getirmektedir.” değerlendirmesi yapıldı.

Söz konusu kanunun itiraz edilen maddelerinden birisinin de toplantı ve yürüyüşlerin başlama ve bitiş zamanlarını belirleyen 7. madde olduğu anımsatılan kararda, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin, açık alanlarda güneşin batışıyla sınırlandırılmasının, bu hakka müdahale niteliği taşıdığı vurgulandı.

Bu sınırlamanın, kamu düzeni ile başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacına dayandığı belirtilen kararda, sınırlamanın, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun ve ölçülü olması gerektiğinin altı çizildi.

Güneş Battıktan Sonraki Toplantılar

Kamu düzeni bakımından tehdit oluşturmayan ve barışçıl niteliğini koruyan toplantıların, sırf güneşin batışından sonraki döneme sarkmış olması nedeniyle dağılmasının demokratik bir toplumda gerekli olduğunun söylenemeyeceği ifade edilen kararda, şunlar kaydedildi:

“Bu tür toplantılarda, toplantıya katılanların şiddet içermeyen yöntemlerle düşünce ve kanaatlerini açıklama fırsatı bulmasının, demokratik bir toplumda hoşgörüyle karşılanması gerekir. İtiraz konusu kural, güneşin batmasından önce başlamış olan toplantıların da iletilmek istenen mesajın verilip verilmediğine bakılmaksızın, güneş batış saati itibariyle dağılmasını zorunlu kılmaktadır. Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının mahiyeti ve demokratik toplum bakımından önemi gözetildiğinde, havanın kararmasından sonra toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenlenmesinin kategorik olarak yasaklanması, halkın gereğinden fazla sınırlandırılması sonucunu doğurabilecek niteliktedir.

Toplantının türü göz önünde bulundurulmak suretiyle, toplantının güneş battıktan sonra devam etmesinin kamu düzenini etkileyip etkilemediği, başkalarının hak ve özgürlüklerini zedeleyip zedelemediği değerlendirildikten sonra yasaklama kararı verilmesinin gerekip gerekmediğine ilişkin değerlendirme yapılmasına imkân tanınmadan, açık alanlardaki toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin, güneş batmasından sonra devam etmesinin mutlak olarak yasaklanması, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına yapılan müdahaleyi orantısız kılmaktadır. İtiraz konusu kuralla, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına yapılan müdahale, demokratik bir toplumda gerekli ve orantılı bulunmamaktadır.”

“Güneş batmadan önce dağılacak” hükmünün iptali, karar Resmî Gazete’de yayımlandıktan 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

“Genel Yollar” İbaresi

İtiraz edilen konulardan birinin de toplantı yapılamayacak yerler arasında sayılan “genel yollar” ibaresinin olduğu belirtilen kararda, “Trafik akışının bozulması riski, genel yolların toplantılara tamamen kapatılmasına haklılık kazandırmamaktadır. Toplantı ve gösteri yürüyüşünün başkalarının günlük yaşamlarını bir miktar zorlaştırması kaçınılmazdır.” ifadesi kullanıldı.

Toplantının yapılacağı alanlar belirlenirken, trafik düzeninin etkilenip etkilenmeyeceğinin de göz önünde bulundurulmasının, haklar açısından denge kurulması bakımından gerekli ise de tek başına bu ölçünün esas alınamayacağı vurgulanan kararda, şunlar kaydedildi:

“Genel yol niteliği taşıyan bir yerde toplantı düzenlenmesinin trafiği aksatacak olmasının, o yerin toplantıya kapatılmasını haklı kılabilmesi için gündelik yaşamın ‘aşırı ve katlanılamaz’ düzeyde zorlaşması gerekmektedir. İtiraz konusu kuralda, gündelik yaşamın etkilenme boyutuna yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, genel yollarda toplantı yapılması mutlak olarak yasaklanmaktadır. Bu ise toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına yapılan müdahaleyi, demokratik toplumda gereksiz ve ölçüsüz hâle getirmektedir.”

Ses ve Görüntü Alınması

Kanunun, “toplantıların 48 saat öncesinden idareye bildirilmesi” şartını da değerlendiren Yüksek Mahkeme, kamu otoritelerinin alması gereken tedbirlerin mahiyeti göz önüne alındığında, 48 saatlik süreyi makul kabul ederek, kamu yararı ile bireysel yarar arasındaki dengenin gözetildiğine hükmetti.

Dava dilekçesinde, “katılımcıların ses ve görüntülerinin kolluk tarafından kaydedilmesinin, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına müdahale olduğu” iddiasını da söz konusu kanun yönünden inceleyen Mahkeme, “ses ve görüntü kaydının, suç delillerinin tespiti ve suçluların cezalandırılması bakımından sağlayacağı yararlar dikkate alındığında, toplantı ve gösteri yürüyüşüne katılım bakımından bireyler üzerinde yaratacağı sınırlı etkinin ihmal edilebilir olduğu” sonucuna vardı.

Kaynak: AA

Bu haber 443 kez okudu
YORUM YAZ
UYARI: Haberler ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
Güncel Kategorideki Diğer Haberler
HRW: Türkiye’de OHAL insan hakları ihlaline neden oluyor
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), 2018 raporunda Türkiye'de 1.5 seneyi aşkın zamandır devam eden ve 6. kez uzatılan OHAL'in insan hakları ihlallerine sebep olduğunu belirtti.
ABD: Türkiye’nin Afrin kararından vazgeçmesini bekliyoruz
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nauert, Türkiye'nin olası bir Afrin operasyonuna ilişkin konuştu.
Ağrı'da 138 köy yolu kar nedeniyle ulaşıma kapandı
Son 50 yılın en az kar yağışının görüldüğü Ağrı'da sabah saatlerinde başlayan kar yağışı ulaşımda aksamalara neden oldu.
OHAL 6. kez uzatıldı
OHAL'in 19 Ocak Cuma günü saat 01.00'den geçerli olmak üzere 3 ay süreyle uzatılmasına ilişkin Başbakanlık Tezkeresi, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.
Türkiye-AB ilişkilerinde zirve beklentisi
Türkiye ve Avrupa Birliği (AB) arasında nispeten zorlu geçen 2017'nin ardından, bu yılın ikili ilişkilere ivme katması ve üst düzey yetkililerin bir zirvede bir araya gelmesi bekleniyor.
Tendürek Geçidi'nde ulaşıma kar ve tipi engeli
Ağrı-Van karayolunun Tendürek Geçidi mevkisinde etkili olan kar yağışı ve tipi yüzünden bazı vatandaşlar yolda mahsur kaldı.
Sınırda hareketlilik: 12 noktada duvarlar kaldırıldı
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Afrin sınırında yer alan beton duvarları 12 noktada kaldırdığı ve Afrin'e yönelik top atışlarının gece boyunca devam ettiği bildirildi.
Genelkurmay Başkanı ile MİT Müsteşarı Rusya'ya gitti
Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar, Rusya Genelkurmay Başkanı Orgeneral Valery Gerasimov'la görüşmek üzere Rusya'ya gitti.
Bitlis’te kar yağışı: 174 köy yolu ulaşıma kapandı
Bitlis’te dün başlayan kar yağışı aralıklarla devam ediyor. Kent genelinde 174 köy yolunun ulaşıma kapandığı öğrenildi.
356 bin asansörün 87 binine ‘kırmızı etiket’ konuldu
Asansörlerdeki tehlikeyi özetleyen en son rakamları Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü verdi: Geçen yıl denetlenebilen 356 bin asansörden yüzde 24’üne yani 87 binine, kullanımı yasak anlamında ‘kırmızı etiket’ konuldu
Welt: Erdoğan AB'nin zirvesi ile görüşecek
Türkiye ve AB arasında ilişkileri yumuşatmaya yönelik yeni adımlar atılıyor. Alman Die Welt gazetesinde yer alan habere göre Erdoğan, Mart ayında AB temsilcileri ile bir araya gelecek.
Suriye sınırına askeri sevkiyat sürüyor
Çeşitli illerden gönderilen zırhlı personel taşıyıcılar, Kilis'e ulaştı
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
Ehliyet sınavlarında 'tablet' dönemi başladı HDP'li Altan Tan hakkında 15 yıla kadar hapis istemi Hakkari'de kayak keyfi Kısmen buz tutan Gölcük Gölü havadan görüntülendi Kanal İstanbul'un güzergahı resmen belli oldu Emniyet Özel Harekat Daire Başkanlığı kaldırıldı Bozdağ'dan 'Mor Beyin' açıklaması Van Gölü için 100 milyon liralık arıtma tesisi YÖK'ten görevlendirmelere ilişkin yönetmelik değişikliği Posof'ta eğitime kar engeli
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası