• BIST
    116.531
  • Altın
    158,593
  • Dolar
    3,7404
  • Euro
    4,4932
  • Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
Suudiler ve Lübnan krizi: Türkiye için fırsat mı, tehdit mi?
Suudi Arabistan'daki yolsuzluk operasyonu ve Lübnan'da eş zamanlı yaşanan gelişmeler Ortadoğu'da yeni bir çatışma dinamiği yaratabilir mi?
11 Kasım 2017 / 10:39

Geçtiğimiz hafta sonu Suudi Arabistan'da "yolsuzlukla mücadele" kampanyası olarak başlayan süreç muhtemelen Ortadoğu'da yeni bir dalgalanmanın geleceğine işaret ediyor. Yaşananlar sadece Suudi Arabistan'daki bir iktidar değişimiyle açıklanamayacak boyutlar taşıyor. Eğer iktidar değişikliği Ortadoğu'da yeni bir çatışma dinamiği yaratırsa bundan mutlaka Türkiye de etkilenir.

Operasyonların hedefi ne?

DW Türkçe'de yer alan Serhat Ekmen imzalı analizde konu farklı boyutlarıyla ele alınıyor.

Ekmen'in analizlerinden bir kısmı şöyle; Veliaht Prens Muhammed bin Salman'ın öncelikli hedefinin iktidar devrini tam ve sancısız yapmak olduğu görülüyor. Ancak, yolsuzluk suçlamasıyla gözaltına alınan kişilere bakıldığında olan bitenin sadece iktidarın devriyle sınırlı olmadığı düşünülmeli. 200 kişiye ulaşan gözaltı ve tutuklama listesindeki kişiler dört kategoriye ayrılabilir: Bin Selman'ın "modernleşme" projesine itiraz edebilecek din adamları, güvenlik ve istihbarat kurumlarında değişime direnebilecek üst düzey aile üyeleri ve onlara yakın kişiler, Bin Selman'a muhalif olsun ya da olmasın büyük bir sermayeyi kontrol eden tanınmış figürler ve üst düzey yargı mensupları.

...

Eğer, olan biten, sadece ülke içindeki gelişmelerle sınırlı kalsaydı, Suudi Arabistan'daki rejim ve darbe ilişkisi üzerinden yapılacak değerlendirmeler yeterli olabilirdi. Fakat, yakalama dalgasının öncesinde Lübnan Başbakanı Saad Hariri'nin istifası ve tutuklamalar devam ederken Yemen'den Suudi Arabistan'a atılan füzeden Riyad'ın Hizbullah'ı ve dolayısıyla Lübnan'ı sorumlu tutması Bin Salman'ın krallık yolunun, sadece ülke içinde döşenen taşlardan ibaret olmadığını gösteriyor.

Çatışma kapıda mı?

Krallık içinde yaşanan değişime iç politika ve ekonomik gelişmeler eksenli bakanlar, İran ve Hizbullah karşıtı söylemlerin içeride yaşanan sürecin üstünü örtmek için kullanılan bir perde olduğunu düşünüyor. Ancak büyük olasılıkla Suudi Arabistan'ın Lübnan'a yönelik savaş tehditleri Muhammed Bin Salman'ın rüştünü ispat etmek için tetikleyeceği küçük çaplı bir çatışmadan daha fazlasına neden olacak.

Suudi Arabistan'ın Katar'da "başarısız" baskı politikası, Yemen'de tersine dönen güç gösterisi ve Suriye'de iflas eden Esad karşıtı politikası aslında Suudilerin son birkaç yıldır hiç çekinmeden Ortadoğu'da askeri tırmanma yaratabilecek seçeneklere yöneldiğini gösterdi. Yani, "Suudi ordusu hazır değil", "ekonomisi çatışmalardan zarar görür", "İran'a karşı kaybedeceği bir savaşa girmez", "içerideki tepkilerden çekinir" şeklindeki savların hepsini Arap Baharı sonrası Suudi dış politikası çoktan boşa çıkarmış durumda.

Neden Lübnan?

Suudi Arabistan ile İran arasında pek çok çatışma sahası olabilir, fakat en muhtemeli Lübnan. Pek i neden?  İran'ın bölgede Irak, Suriye, Yemen ve Lübnan'da doğrudan, Bahreyn ve Katar'da dolaylı etkisi güçlü.  Irak ve Suriye'de Suudi Arabistan'ın İran'a karşı etki üretmesi ihtimali çok zayıf. Yemen'de ise alabileceği koalisyon desteği sınırlı. Oysa, Lübnan'da İsrail'in dolaylı desteği çoktan alınmış durumda. Fakat, bu dolaylı stratejik desteğin sahada görünür bir taktik desteğe dönüşüp dönüşmeyeceği şüpheli. Başka bir deyişle, İsrail, Hizbullah'ın Suriye'deki macerasının sonuna gelindiği bir dönemde, örgüt daha da güçlenmeden bir askeri harekat başlatabilir mi? Aslında, İsrail'in iç politikadaki sıkışmışlığı ve Filistin cephesinden tehdit algılamaması, olası bir operasyon ihtimalini yükseltiyor. Ancak, 2006 savaşından ciddi dersler çıkartan İsrail'in Lübnan'da Hizbullah'a saldırması için daha ciddi gerekçeler lazım.

Özetle, Suudi Arabistan, İranla doğrudan çatışmaya girecek güçte değil, İsrail istekli ama çekingen. Üstelik, Suriye ve Yemen örnekleri İran'ın daha geniş alanda ve daha çok sayıda "vekil"i devreye sokabileceğini gösterdi. Bu nedenle, çatışma kararı geçmişe göre daha riskli ama hala çok yüksek.

Türkiye nasıl etkilenir?

Peki, bu süreç Türkiye'yi nasıl etkiliyor? Türkiye şu ana kadar olaylara Suudi Arabistan'ın içişleri perspektifinden yaklaştı. Bu nedenle Muhammed Bin Salman'ın hamlelerini en azından resmi düzeyde uzaktan izliyor. Riyad da Katar krizi ve Kuzey Irak'taki referanduma verilen sosyal medya desteğinden sonra Ankara'yla ilişkilerini düzeltmese de gerginleştirecek bir adım da atmadı. Muhtemelen, iki ülke de Lübnan merkezli gelişmelerin Türkiye'ye büyük bir zarar vermeyeceğini düşünüyor.

Lübnan'da bir çatışma, Hizbullah'ın kaçınılmaz olarak Suriye'deki varlığını azaltmasıyla sonuçlanacaktır. Bunun Esad yönetimini zayıflatacağı açık. Fakat, Türkiye artık 2 yıl öncesinde olduğu gibi Şam yönetimini devirme politikası izlemeye geri dönmeyecektir. Yine de Hizbullah'ın devreden çıkması ya da ağırlığını Lübnan'a vermesi Suriye'de Türkiye'ye duyulan ihtiyacı artıracaktır. Bu ihtiyaç artışı, Türkiye'nin YPG'yle mücadelesinde arayıp da bulamadığı bir bölgesel konjonktür yaratabilir.

Olası bir Lübnan çatışmasında ABD ve müttefikleri Türkiye'nin Suriye'de YPG'ye yönelik operasyonuna karşı hamle yapmakla uğraşamayacağı gibi, İran ve Rusya'nın Türkiye'ye Suriye'de artan ihtiyacı dengeleri Türkiye lehine çevirebilir. Fakat, elbette bu olasılık Lübnan merkezli bir gelişme çerçevesinde geçerli. Muhammed bin Salman, Lübnan'da sonuç almaya çalışmanın maliyetini yüksek bulur da hedefine yeniden Müslüman Kardeşler-Katar bağlantısını oturtursa bu durum Türkiye-Suudi Arabistan ilişkilerinde yeni bir gerginlik dönemine tekabül eder.

Özetle, Türkiye şimdilik temkinli bir biçimde bekliyor,ancak olayların gidişatı Türkiye için fırsat da yaratabilir, tehdit de . Son 10 yıldaki krizlerdeki erken tavırların aksine bu sefer Türkiye'nin, dikkatli ama sonuç alıcı adımlar atmak için uygun zamanı kolluyor olması en güçlü olasılıktır.

Bu haber 1125 kez okudu
YORUM YAZ
UYARI: Haberler ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
İslam Dünyası Kategorideki Diğer Haberler
Mısır'dan Karadavi'ye müebbet hapis kararı
Mısır askeri mahkemesi, Dünya Müslüman Alimler Birliği Başkanı Karadavi'nin de aralarında bulunduğu 17 sanık hakkında müebbet hapis cezası verdi.
İşgalci İsrail Belediyesi Bir Filistinlinin Evini Daha Yıktı!
İsrail güçlerinin, Kudüs'ün kuzeydoğusundaki Beyt Hanina beldesinde bir Filistinliye ait evi "ruhsatsız" olduğu gerekçesiyle yıktığı belirtildi.
Arakan'da polis protestocuların üzerine ateş açtı: 7 ölü
Myanmar'ın Arakan eyaletinde güvenlik güçlerinin, Arakan eyaletinde göstericilerin üzerine ateş açması sonucu 7 kişi hayatını kaybetti
İsrail hapishanesindeki dramın feryadı: İsra Ceabis
İşgal altındaki Doğu Kudüs'te iki yıl önce otomobilindeki tüpün patlaması sonucu vücudunun yüzde 60'ı yanan, Filistinli tutuklu Ceabis yazdığı mektubunda, özel bakım ve tıbbi yardıma muhtaç olduğunu İsrail makamlarınca ihmal edildiğini belirtti.
Kürt hükümetindeki çatlak devam ediyor
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY) Kürdistan İslami Birlik Partisi (Yekgirtu), koalisyon hükümetinden çekilme kararı aldığını duyurdu.
Filistin, ABD'nin yardımları askıya almasını kınadı
Filistin Ulusal Girişim Hareketi Genel Sekreteri Mustafa El-Bergusi, ABD'nin Filistin'e vereceği 125 milyon dolarlık yardımın 65 milyon dolarlık bölümünü askıya almasını kınadı.
Bilgi ve Erdem Vakfı ile Diyarbakır Özgür-Der'den çağrı
Rus ve Esed rejimi uçakları tarafından ağır bombardımana tutulan Hama ve İdlib'teki mazlumlar sınıra akın ediyor. Kış şartlarında evsiz kalan Suriyeli mazlumlar için acil yardım çağrısı yapıldı.
Doğu Guta'da 14 günde 30'dan fazla çocuk öldürüldü
UNICEF, Suriye'nin başkenti Şam'da Esad rejiminin kuşatmasındaki Doğu Guta'ya yılın ilk iki haftasında yapılan saldırılar sonucu 30'dan fazla çocuğun hayatını kaybettiğini bildirdi.
İsrail, Kubbetu's Sahra'yı karanlığa gömüyor
Kudüs İslami Vakıflar İdaresi, "Kubbetu's Sahra'nın karanlıkta kalmasının nedeni, İsrail işgal polisinin müdahalesi ve arızanın giderilmesi için gerekli malzemenin girişini engellemesidir." açıklamasında bulundu.
KDP tartışmalı bölgelerde seçime katılmayacak
IKBY Başkanı Mesut Barzani liderliğindeki KDP, Kerkük ve diğer tartışmalı bölgelerde seçimlere katılmayacak.
"Parayı il müdüründen alır, sorumluyu savcılığa veririm"
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Ahmet Eşref Fakıbaba tarımsal desteklere ilişkin kontrollerin artırılacağını belirterek, "Eğer verdiğimiz destekler yanlış yerlere gittiyse onun parasını il müdüründen alırım." dedi.
Bağdat'ta intihar saldırısı: 26 ölü
Irak'ın başkenti Bağdat'ta düzenlenen intihar saldırısında 26 kişinin öldüğü, 90 kişinin yaralandığı bildirildi.
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
Ehliyet sınavlarında 'tablet' dönemi başladı HDP'li Altan Tan hakkında 15 yıla kadar hapis istemi Hakkari'de kayak keyfi Kısmen buz tutan Gölcük Gölü havadan görüntülendi Kanal İstanbul'un güzergahı resmen belli oldu Emniyet Özel Harekat Daire Başkanlığı kaldırıldı Bozdağ'dan 'Mor Beyin' açıklaması Van Gölü için 100 milyon liralık arıtma tesisi YÖK'ten görevlendirmelere ilişkin yönetmelik değişikliği Posof'ta eğitime kar engeli
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası