• BIST
    98.193
  • Altın
    141,180
  • Dolar
    3,5006
  • Euro
    3,9168
  • Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
Kürt oyları ne oldu
"ANAYASA referandumunun geride kalmasının ardından gündeme yerleşen önemli tartışma konularından biri özellikle güneydoğuda Kürt oylarındaki yer değiştirmeleri konu alıyor."
19 Nisan 2017 / 19:04

Hürriyet Gazetesi'nden Sedat Ergin'in yorumu;

Kuvvetli bir tartışma yürüyor bu konuda. En iyisi rakamlarla bakmak ve bölgedeki oy hareketlerinde hangi faktörlerin rol oynadığını bu rakamlar üzerinden değerlendirmek.

Bölgede iki önemli siyasi aktör var: HDP ve AK Parti... Özellikle 7 Haziran 2015 ve 1 Kasım 2015 seçimlerinde bu iki partinin aldıkları oylarla, referandumda çıkan ‘hayır’ ve ‘evet’ oyları karşılaştırmalı bir şekilde incelendiğinde belirgin bir yöneliş göze çarpıyor. ‘Evet’ oyları pek çok ilde AK Parti’nin 1 Kasım’da aldığı oy miktarının -değişen oranlarda- üzerine çıkıyor. Artışın yüzde 10 gibi gerçekleştiği yerler de var, bunun çok üstüne çıktığı iller de... 

Örneğin, tabloda örnek gösterdiğimiz Şırnak’ta ‘evet’ oyları AK Parti’nin 1 Kasım’daki oylarını ikiye katlamıştır. 

Keza ‘hayır’ oylarının da 1 Kasım seçiminde HDP’nin sandıkta aldığı oyun altına indiğini ve bu yönelişin bölgedeki pek çok ilde kendini bir kalıp halinde tekrarladığını görüyoruz. 


HDP CİZRE’DE GERİLEDİ
PKK’nın 7 Haziran seçimi sonrasında uygulamaya koyduğu hendek stratejisiyle birlikte güvenlik güçleriyle PKK arasında şehir savaşının en yoğun yaşandığı yerlerden biri olan Şırnak’ın Cizre ilçesinin durumunu özellikle büyüteç altına yatıralım. HDP, 1 Kasım seçiminde Cizre’de 56 bin 484 (yüzde 93.2), AK Parti ise 2 bin 985 (yüzde 4.9) oy almıştı. Bu oranlar 7 Haziran sandık sonuçlarına da çok yakındır. Buna karşılık, 16 Nisan’da ‘hayır’ oyları Cizre’de 47 bin 986, ‘evet’ oyları ise 10 bin 858 olarak gerçekleşmiştir. 

Cizre kuşkusuz özel bir durum oluşturuyor. Bu şehir çatışmalar nedeniyle dışarı göç vermiş, buna karşılık Şırnak’ın başka kesimlerinden göç almış, ayrıca güvenlik görevlisi sayısında da artış olduğu için buradaki nüfus hareketlerinin analizi güçleştirici bir yönü var. Kullanılan oy sayısı 1 Kasım’a kıyasla 2 bin dolayında geridedir. Ancak yine de AK Parti’nin ‘evet’ performansının 1 Kasım’a kıyasla belirgin bir artış getirdiği ortadadır. ‘Hayır’ oyları da HDP’nin 1 Kasım performansının 8 bin 500 gibi anlamlı bir sayıda altındadır.

Kürt oyları ne oldu


AK PARTİ’NİN BÖLGEDEKİ KAZANIMLARI
Bütün bunları nasıl okumalıyız. Oylardaki yer değiştirmelerde hangi faktörler rol oynuyor?

Kürtlerin siyasi tercihleri konu olduğunda öncelikle homojen bir kitleden söz etmiyoruz. Kürtlerin muhafazakâr kesimleri başından beri Türkiye coğrafyasının her yerinde büyük çoğunlukla AK Parti’ye oy verdi. Bölgedeki AK Parti oyları da ağırlıklı olarak bu kesimlerin desteğine dayanıyor. Bununla birlikte, HDP’nin başını çektiği Kürt siyasi hareketine destek veren kesimlerin bölgede sayıca mutlak bir üstünlük sağladıkları da ortada. 

Buna karşılık PKK’nın yeniden teröre dönmesinin bölge halkında yarattığı tepkiler 1 Kasım’da bölgede HDP’den AK Parti’ye doğru sınırlı bir yönelişe kaynaklık etmişti. Bu yönelişin 16 Nisan’da bir kademe daha ilerlediği anlaşılıyor. Bu yönüyle AK Parti’nin 16 Haziran’da kazandığı alanı HDP aleyhine biraz daha genişlettiği söylenebilir. 

Kuşkusuz, altı çizilmesi gereken bir diğer faktör İslamcı HÜDAPAR hareketinin ‘evet’ oylarına verdiği kuvvetli destektir. Özellikle Batman ve Diyarbakır’da sınırlı olmakla birlikte belli bir kitle tabanı bulunan bu hareketin referanduma katkısı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın övgüsünü aldı. 

Özellikle 7 Haziran sonrası dönemde bölgeye görevlendirilen güvenlik görevlilerinin sayısında meydana gelen artışlar da çok büyütülecek majör bir faktör olmamakla birlikte ‘evet’ oylarını okumak açısından bir köşeye not edilebilir. MHP’nin bölgedeki sınırlı oylarının belli bir bölümünün de ‘evet’ cephesine katıldığını tahmin edebiliriz. 


HDP’NİN ALEYHİNE İŞLEYEN FAKTÖRLER
Buna karşılık HDP’nin ‘hayır’a dönük performansının sayısal olarak 1 Kasım seçiminin altında kalmasında bu partinin aleyhine işleyen olumsuz konjonktürün yol açtığı bir dizi olumsuzluğu da sıralamak gerekiyor. 

Bunların başında herhalde HDP’nin lider kadrolarının, ayrıca bölgedeki yerel yöneticilerinin önemli bir bölümünün tutuklu olması nedeniyle bu partinin 7 Haziran ve 1 Kasım’da olduğu gibi kuvvetli bir kampanya yürütememiş olması geliyor. Referandum kampanyası bölgede çatışmaların devam ettiği, sıkıntılı olağanüstü hal koşullarının hüküm sürdüğü bir ortamda yapıldı. Bölgede yaşanan iç göçün de HDP’yi olumsuz etkilediği söylenebilir. HDP’nin sandık başkanlıklarına yaptığı görevlendirmelerin seçim kurullarınca reddedilmesi gibi uygulamalar da şikâyet konusu oldu. Bütün bunlar topluca HDP’nin referandum sürecindeki hareket sahasını ciddi bir şekilde daralttı. 

HDP sözcüleri, gerek kampanya gerek oy verme işlemi sırasında özellikle kırsal alanda yaygın baskı ve engellemelerle karşılaştıkları yolunda şikâyetlerini dile getiriyorlar. Örneğin görevden alınan Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk, DHA’ya yaptığı açıklamada “HDP’den AKP’ye kayma yok, baskıların ve engellemelerin getirdiği küçük kaymalar var. Demokratik bir ortamda olsaydı oranlar farklı olurdu” diye konuşmuştur. Mardin HDP Milletvekili Prof. Mithat Sancar da bazı devlet görevlilerinin “açık oy kullanılması yönünde baskı yaptıklarını” ileri sürmüştür. 

Gelgelelim bütün bu şikâyetlere karşılık güneydoğudaki illerin büyük bir bölümünde ‘hayır’ oylarının ‘evet’ oylarına belirgin bir fark attığı ortadadır. HDP, 1 Kasım’da ülke genelinde 5 milyon 148 bin oy almıştı. 16 Nisan’da Türkiye’de 23 milyon 777 bin ‘hayır’ oyu çıkmıştır. HDP’nin 5 milyon dolayındaki oyunun sınırlı bir düşüş de olsa burada önemli bir yer tuttuğu gerçeği bu değerlendirmenin başat unsurudur

Yazının tamamı için tıklayınız...

Bu haber 1163 kez okudu
Etiketler :
Kürtoylarıneoldu
YORUM YAZ
UYARI: Haberler ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorum - Analiz Kategorideki Diğer Haberler
Kuşatılmış Zihinler
"Zalimler,pratik zulümler ve kahredici katliamlar yaparak kahramanlaşır. Üstelik zulümle mayalanmış kahramanlıklarını ilan etme görevi, işgal ettikleri toprakların kullanılmış evlatlarına düşüyor."
Trump, Çin'i küresel bir yalnızlığa mı, liderliğe mi itti?
Karbon salımında dünya ikincisi olan ABD’nin, Trump’ın Paris iklim anlaşmasından çekilme kararıyla birlikte, Çin’i küresel bir ‘yalnızlığa’ mı, yoksa ‘liderliğe’ mi ittiği pek çok uzman tarafından sorgulanıyor.
Taşgetiren'den AK Parti'ye medya dili uyarısı
“Yeterli medya gücümüz var, biz nasıl olsa muhalefeti döveriz” gibi bir yaklaşım, toplumda fark edilirve bir süre sonra çıkmaza girer..."
Katar ablukasına karşılık Trump'la darbe pazarlığı
Kimi yorumcular, Selman bin Abdülaziz’in oğlu Muhammed’in babasından sonra amcasının oğlunu devreden çıkarmak için Trump ile gizli bir işbirliği yaptığını ve buna karşılık Katar’ın kıskaca almasında babasını ikna ettiğini söylüyorlardı.Gelişmeler haklı çı
Kürtler mücadelelerinde yalnız bırakılmamalı
"Apoculuk”, tıpkı Kemalizm gibi,Kürtleri hızla ve tehlikeli biçimde çarpık Batılılaşma ve modernleşme bataklığına sürüklüyor." diyen Aydın Ünal, Türkleri, kedilerini Batılılaşmayla mücadelelerinde yalnız bırakmayan Kürtlerle dayanışmaya çağırdı.
Referandum kararının siyasi ve stratejik boyutu
Tarihi bir dönemecin başındayız ve bu kritik dönemde Türkiye’nin Irak Kürtlerinin yanında durması, sadece geçmişin günahından kurtulmanın tarihi bir fırsatı olmakla kalmaz; kalıcı bir güven duygusunu tesis etmenin de zeminini teşkil eder.
Dua; sonsuzluğa miraç ,var olanın ötesine yükselmektir
"Dua birey ile yaratıcı arasındaki iletişimin temel kaynaklarından biridir. Burada yaratıcı kavramından ziyade duaya muhtaç olan bireyin varlığı ve ruhsal durumu üzerinden konuşmak gerekmektedir. Bir birey neden duaya ihtiyaç duyar? "
Kur'an Gecesi; Yeni Bir Başlangıç
"Geceye odaklanıp "günah çıkarma seansı" olarak görmek, geceyi anlamlı hale getiren Kur'an'ı gözardı etmektir. Olması gereken, geceyi değil, geceleri gündüzün aydınlığına çeviren vahyi ihya etmektir. Allah, insana geceyi değil, vahyi ikram etmiştir.
Yargı ve adalet
"Türkiye'nin bir “yargı sorunu vardır” efendim. Yargıyı bizim etkilediğimiz zamanda etkilemeyi meşrulaştırmak iş değil."
Radyo Selam'da Sezon Finali Yaptık!
"...Bu yüzden, evet. Her ne kadar çoğu zaman sessiz kalmanıza sitem etsek de, bütün bunların farkındaydık."
Suriye'ye ziyarette bulunan Kaya, izlenimlerini yazdı
"Ramazan ayı vesilesiyle Suriyeli kardeşlerimizle kucaklaşmak, Özgür-Der gönüllülerinin desteklerini ve selamlarını iletmek için Suriye’ye 3 günlük bir ziyaret gerçekleştirdik."
Ey Yalnızlık Mescidinin Yanık Yürekli Vaizi!
"Hâlâ alıcılar kapalı, gönül ot… Hâlâ “öze dönüş” gerçekleştirilemedi. Hâlâ “dine karşı din” savaşıyor. Hâlâ “Safevi Şia’sı Ali Şia”sına baskın. Hâlâ “İbrahim’le buluşulma”dı, “İslam nedir Muhammed kimdir” bilinmiyor halen."
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
Engelli memur sayısı 50 bine yaklaştı Şırnak'ta 6 PKK üyesi teslim oldu Yeni KHK yayımlandı Üniversite tercih kılavuzu yayımlandı Helikopterlere engel tanıma sistemi geliyor Dışişleri'nden 'güvenlik mesajı' açıklaması Şırnak'ta zırhlı polis aracı devrildi: 8 polis yaralı Erdoğan Katar için Trump'la görüşecek LYS-1'de 2 sorunun iptalinin istendiği iddiası Görevden alınan iki DBP’li belediye başkanına tahliye
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    ALINTI YAZARLARTÜMÜ
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası