• Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
Kürt oyları ne oldu
"ANAYASA referandumunun geride kalmasının ardından gündeme yerleşen önemli tartışma konularından biri özellikle güneydoğuda Kürt oylarındaki yer değiştirmeleri konu alıyor."
19 Nisan 2017 / 19:04

Hürriyet Gazetesi'nden Sedat Ergin'in yorumu;

Kuvvetli bir tartışma yürüyor bu konuda. En iyisi rakamlarla bakmak ve bölgedeki oy hareketlerinde hangi faktörlerin rol oynadığını bu rakamlar üzerinden değerlendirmek.

Bölgede iki önemli siyasi aktör var: HDP ve AK Parti... Özellikle 7 Haziran 2015 ve 1 Kasım 2015 seçimlerinde bu iki partinin aldıkları oylarla, referandumda çıkan ‘hayır’ ve ‘evet’ oyları karşılaştırmalı bir şekilde incelendiğinde belirgin bir yöneliş göze çarpıyor. ‘Evet’ oyları pek çok ilde AK Parti’nin 1 Kasım’da aldığı oy miktarının -değişen oranlarda- üzerine çıkıyor. Artışın yüzde 10 gibi gerçekleştiği yerler de var, bunun çok üstüne çıktığı iller de... 

Örneğin, tabloda örnek gösterdiğimiz Şırnak’ta ‘evet’ oyları AK Parti’nin 1 Kasım’daki oylarını ikiye katlamıştır. 

Keza ‘hayır’ oylarının da 1 Kasım seçiminde HDP’nin sandıkta aldığı oyun altına indiğini ve bu yönelişin bölgedeki pek çok ilde kendini bir kalıp halinde tekrarladığını görüyoruz. 


HDP CİZRE’DE GERİLEDİ
PKK’nın 7 Haziran seçimi sonrasında uygulamaya koyduğu hendek stratejisiyle birlikte güvenlik güçleriyle PKK arasında şehir savaşının en yoğun yaşandığı yerlerden biri olan Şırnak’ın Cizre ilçesinin durumunu özellikle büyüteç altına yatıralım. HDP, 1 Kasım seçiminde Cizre’de 56 bin 484 (yüzde 93.2), AK Parti ise 2 bin 985 (yüzde 4.9) oy almıştı. Bu oranlar 7 Haziran sandık sonuçlarına da çok yakındır. Buna karşılık, 16 Nisan’da ‘hayır’ oyları Cizre’de 47 bin 986, ‘evet’ oyları ise 10 bin 858 olarak gerçekleşmiştir. 

Cizre kuşkusuz özel bir durum oluşturuyor. Bu şehir çatışmalar nedeniyle dışarı göç vermiş, buna karşılık Şırnak’ın başka kesimlerinden göç almış, ayrıca güvenlik görevlisi sayısında da artış olduğu için buradaki nüfus hareketlerinin analizi güçleştirici bir yönü var. Kullanılan oy sayısı 1 Kasım’a kıyasla 2 bin dolayında geridedir. Ancak yine de AK Parti’nin ‘evet’ performansının 1 Kasım’a kıyasla belirgin bir artış getirdiği ortadadır. ‘Hayır’ oyları da HDP’nin 1 Kasım performansının 8 bin 500 gibi anlamlı bir sayıda altındadır.

Kürt oyları ne oldu


AK PARTİ’NİN BÖLGEDEKİ KAZANIMLARI
Bütün bunları nasıl okumalıyız. Oylardaki yer değiştirmelerde hangi faktörler rol oynuyor?

Kürtlerin siyasi tercihleri konu olduğunda öncelikle homojen bir kitleden söz etmiyoruz. Kürtlerin muhafazakâr kesimleri başından beri Türkiye coğrafyasının her yerinde büyük çoğunlukla AK Parti’ye oy verdi. Bölgedeki AK Parti oyları da ağırlıklı olarak bu kesimlerin desteğine dayanıyor. Bununla birlikte, HDP’nin başını çektiği Kürt siyasi hareketine destek veren kesimlerin bölgede sayıca mutlak bir üstünlük sağladıkları da ortada. 

Buna karşılık PKK’nın yeniden teröre dönmesinin bölge halkında yarattığı tepkiler 1 Kasım’da bölgede HDP’den AK Parti’ye doğru sınırlı bir yönelişe kaynaklık etmişti. Bu yönelişin 16 Nisan’da bir kademe daha ilerlediği anlaşılıyor. Bu yönüyle AK Parti’nin 16 Haziran’da kazandığı alanı HDP aleyhine biraz daha genişlettiği söylenebilir. 

Kuşkusuz, altı çizilmesi gereken bir diğer faktör İslamcı HÜDAPAR hareketinin ‘evet’ oylarına verdiği kuvvetli destektir. Özellikle Batman ve Diyarbakır’da sınırlı olmakla birlikte belli bir kitle tabanı bulunan bu hareketin referanduma katkısı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın övgüsünü aldı. 

Özellikle 7 Haziran sonrası dönemde bölgeye görevlendirilen güvenlik görevlilerinin sayısında meydana gelen artışlar da çok büyütülecek majör bir faktör olmamakla birlikte ‘evet’ oylarını okumak açısından bir köşeye not edilebilir. MHP’nin bölgedeki sınırlı oylarının belli bir bölümünün de ‘evet’ cephesine katıldığını tahmin edebiliriz. 


HDP’NİN ALEYHİNE İŞLEYEN FAKTÖRLER
Buna karşılık HDP’nin ‘hayır’a dönük performansının sayısal olarak 1 Kasım seçiminin altında kalmasında bu partinin aleyhine işleyen olumsuz konjonktürün yol açtığı bir dizi olumsuzluğu da sıralamak gerekiyor. 

Bunların başında herhalde HDP’nin lider kadrolarının, ayrıca bölgedeki yerel yöneticilerinin önemli bir bölümünün tutuklu olması nedeniyle bu partinin 7 Haziran ve 1 Kasım’da olduğu gibi kuvvetli bir kampanya yürütememiş olması geliyor. Referandum kampanyası bölgede çatışmaların devam ettiği, sıkıntılı olağanüstü hal koşullarının hüküm sürdüğü bir ortamda yapıldı. Bölgede yaşanan iç göçün de HDP’yi olumsuz etkilediği söylenebilir. HDP’nin sandık başkanlıklarına yaptığı görevlendirmelerin seçim kurullarınca reddedilmesi gibi uygulamalar da şikâyet konusu oldu. Bütün bunlar topluca HDP’nin referandum sürecindeki hareket sahasını ciddi bir şekilde daralttı. 

HDP sözcüleri, gerek kampanya gerek oy verme işlemi sırasında özellikle kırsal alanda yaygın baskı ve engellemelerle karşılaştıkları yolunda şikâyetlerini dile getiriyorlar. Örneğin görevden alınan Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk, DHA’ya yaptığı açıklamada “HDP’den AKP’ye kayma yok, baskıların ve engellemelerin getirdiği küçük kaymalar var. Demokratik bir ortamda olsaydı oranlar farklı olurdu” diye konuşmuştur. Mardin HDP Milletvekili Prof. Mithat Sancar da bazı devlet görevlilerinin “açık oy kullanılması yönünde baskı yaptıklarını” ileri sürmüştür. 

Gelgelelim bütün bu şikâyetlere karşılık güneydoğudaki illerin büyük bir bölümünde ‘hayır’ oylarının ‘evet’ oylarına belirgin bir fark attığı ortadadır. HDP, 1 Kasım’da ülke genelinde 5 milyon 148 bin oy almıştı. 16 Nisan’da Türkiye’de 23 milyon 777 bin ‘hayır’ oyu çıkmıştır. HDP’nin 5 milyon dolayındaki oyunun sınırlı bir düşüş de olsa burada önemli bir yer tuttuğu gerçeği bu değerlendirmenin başat unsurudur

Yazının tamamı için tıklayınız...

Bu haber 1824 kez okudu
Etiketler :
Kürtoylarıneoldu
YORUM YAZ
UYARI: Haberler ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorum - Analiz Kategorideki Diğer Haberler
Dayatma yemin metni ile Meclis'ten kovmak
"Zana’nın tahliye ve vekilliği, hatalarından dersler çıkarmış “Yeni Türkiye” olarak ifade edilen sürecin Kürtler tarafına yansımasıydı. Şimdi tersinden bir sürecin sembolüne döndü. Hem de “Türkiye milleti” gibi meşru ve haklı bir söylem üzerinden."
Afrin soruları
"Bu şartlar altında Suriye’de üretilecek çözümden Türkiye ne kadar pay istiyor? Daha da önemlisi, askeri seçeneğe başvurarak bunu alabileceğine inanıyor mu?"
Kuraklığın lafı yetti gıda fiyatları artıyor
Hükümet, gıda fiyatlarını düşürmek için kırmızı et, hububat, bakliyat gibi birçok üründe gümrük vergilerini düşürdü. 2018'de beklenen kuraklık, ramazan ayının hasat öncesine denk gelmesi özellikle yılın ilk yarısında gıda fiyatlarının artıracak gibi.
Adı Resmi Gazete’de yayınlanmış ama kimsenin tanımadığı bir adamın hikayesi...
"Başına gelenlerle kimsenin ilgilenmediği, bu kadar kritik günlerden geçerken de mağduriyeti kimsenin umurunda olmayan bu ülkenin sıradan bir genç vatandaşı o. Adı Resmi Gazete’de çıkmış olmasına rağmen..."
ABD’nin YPG yatırımı ve Afrin denklemi
ABD’nin yeni adımı YPG’nin bir örgüt formatından çıkarılarak bir orduya dönüştürülmesi anlamına geliyor. Bu hamle birkaç katmanda Suriye’nin ve bölgenin geleceğini etkileyecek bir mahiyete sahip.
Mısır'daki siyasi idamları durdurmak için somut adımlar atabilmek
İhvan'ın tutuklu liderleri ve onların aileleri kendi sınavlarını başarıyla vermekteler. Ancak, hür dünyanın(!) yöneticileri, önderleri, aydınları, gazetecileri ve aktivistlerinin Mısır’daki idamlarla ilgili sınavlarını başarıyla verebildiğini söylemek mü
Ortadoğu yazarı: Biz muhalefetteyiz ama fikrimiz iktidarda
MHP'nin yayın organı Ortadoğu yazarı Yıldıray Çiçek "MHP bugün fikrinin iktidarını yaşamaktadır. Düşman cephesinin çıldırması da bu yüzdendir" dedi.
Bu hukuki ihtilafa bakacak bir merci yok
"Yerel mahkeme Anayasa Mahkemesi’ne “Görev gaspı yapıyorsun” derse, bu ihtilafa bakacak daha üst bir mahkeme yok! Çünkü Anayasa Mahkemesi’nin kararları “kesin ve bağlayıcı”dır. Aksi düşünülmediği için bir merci tayin edilmemiştir"
Adaletten sinyal bekleyenler...
"Eğer, bu konuda yeni bir içtihad ve kriter geliştirilmezse, müphemlik ortadan kaldırılmazsa “güçlü olanlar ya da güçlü tanıdıkları olanlar kurtuluyor” gibi şikayetler de bitmez."
Avrupa - Türkiye - Ortadoğu: Kim dönüşüyor, kim dönüştürüyor?
Mültecilerden radikalizme, başarısız devlet deneyimlerinden ekonomik darboğaza kadar Avrupa'nın komşu bölgelerinde yaşanan meseleler Avrupa'daki siyasal manzarayı dönüştürüyor, toplumsal kaygıları çok ciddi manada kaşıyor.
Bilmediğiniz şeyler var!
"Herhalde hiç kimse bize MHP ve Devlet Bahçeli’nin niyet konusunda ‘’Bilmediğiniz şeyler var’’ diyemez. Biz hem MHP’yi hem de Devlet Bahçeli’yi gayet iyi biliyoruz. Burada bilmediğimiz aslında AK Parti’nin ne istediğidir?"
Selvi: AİHM, Türkiye'yi Avrupa Konseyi'ne taşıyabilir
Selvi, AYM'nin tutuklu gazeteciler Şahin Alpay ve Mehmet Altan hakkında verdiği 'hak ihlali' kararının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden (AİHM) de çıkabileceğini ve " AİHM’nin Türkiye’yi, Avrupa Konseyi’ne taşıması tehlikesinden söz ediliyor" dedi
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
Ehliyet sınavlarında 'tablet' dönemi başladı HDP'li Altan Tan hakkında 15 yıla kadar hapis istemi Hakkari'de kayak keyfi Kısmen buz tutan Gölcük Gölü havadan görüntülendi Kanal İstanbul'un güzergahı resmen belli oldu Emniyet Özel Harekat Daire Başkanlığı kaldırıldı Bozdağ'dan 'Mor Beyin' açıklaması Van Gölü için 100 milyon liralık arıtma tesisi YÖK'ten görevlendirmelere ilişkin yönetmelik değişikliği Posof'ta eğitime kar engeli
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası