• BIST
    116.531
  • Altın
    158,593
  • Dolar
    3,7404
  • Euro
    4,4932
  • Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
Kudüs, İslam dünyası ve İstanbul zirvesi
İstanbul'da gerçekleştirilen İslam İşbirliği Teşkilatı Olağanüstü Liderler Zirvesi tarihi bir öneme sahipti. Teşkilatın kurulmasına zemin hazırlayan sebepler ve kendine biçtiği misyon, zirvede açık bir şekilde ortaya çıktı.
14 Aralık 2017 / 17:07

Veysel Kurt

ABD Başkanı Donald Trump’ın skandal Kudüs kararı üzerine dün İstanbul’da gerçekleştirilen İslam İşbirliği Teşkilatı Olağanüstü Liderler Zirvesi tarihi bir öneme sahipti. Teşkilatın kurulmasına zemin hazırlayan sebepler ve kendine biçtiği misyon dünkü zirvede açık seçik bir şekilde ortaya çıktı.

Hatırlanacak olursa İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) 1969’da İsrail işgali altındaki Mescid-i Aksa’nın kundaklanmasının ardından kurulmuştu. 1970'te ise ihdas edilen Genel Sekreterliğin, Kudüs kurtarılana kadar devam ettirilmesine yönelik bir karar alındı. Kısacası teşkilatın kurulması ve devam ettirilmesi kararı Kudüs’ün durumu ile doğrudan ilgilidir. Bu durum teşkilatın misyonunu ve dün gerçekleşen olağanüstü zirvenin bu anlamdaki önemini gözler önüne sermektedir.

Trump’ın Kudüs kararı stratejik körlüktür

ABD Başkanı Trump’ın 6 Aralık’ta Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıyan ve ABD büyükelçiliğinin Kudüs’e taşınmasını öngören kararı imzalaması, dünya kamuoyunu şaşkına çevirdi ve küresel bir infiale yol açtı. Kararın zamanlamasına yaptığı vurgu, Evanjelik etkinin gündeme gelmesine neden oldu. Bazı yorumlarda ise Trump’ın iktidarda kalmasının Yahudi lobisinin desteği ile mümkün olduğu ve bu karara imza atmaktan başka çaresi kalmadığına işaret edildi. Trump bu kararı, ideolojik saikler ya da iktidarda kalmak için almış olabilir. ABD çıkarlarından ziyade, kendi çıkarlarını öncelemiş de olabilir. Bunlar artık hiç önemli değil. Çünkü maalesef bu karar, İsrail'in İslam topraklarındaki varlığını tahkim etmesine zemin hazırlayacaktır.

Hangi sebeple alınmış olursa olsun bu karar, aynı zamanda Trump yönetiminin stratejik körlüğünün bir göstergesi. Karar, hem mahiyeti hem de etkileri bakımından gerek Ortadoğu Barış Süreci olarak adlandırılan İsrail-Filistin müzakereleri gerekse ABD’nin Ortadoğu siyaseti açısından olumsuz sonuçlar doğuracaktır. Son dönemlerde İsrail ile Filistin arasında yeni barış müzakerelerinin başlatılmasına yönelik çabaların arttığı bilinmekteydi. İsrail’in tanınmasına karşı çıkan ve Gazze’yi kontrol altında tutan Hamas’ın da bu görüşmelerin sağlıklı bir çerçevede ilerlemesi için siyaset değişikliğine giderek bir takım tavizler verdiği bilinmekteydi. 1967 öncesi sınırlar içinde bir Filistin Devletine yeşil ışık yakan Hamas, bir anlamda İsrail’i de bu sınırlar çerçevesinde kabullenebileceğini ima etmekteydi.

Öte yandan Hamas'ın, Filistin açısından sürdürülebilir bir yönetim kurulması adına Gazze’nin yönetimini El-Fetih’e devretmeyi kabul ettiği de gelen haberler arasındaydı. Bu gelişmeler aynı zamanda barış görüşmelerinin sağlıklı bir çerçevede ilerlemesi açısından da önem taşımaktaydı. Ancak Trump’ın kararı, barış masasını deviren bir adım oldu. Barış müzakerelerinin temelinde 1967 sınırları öncesine çekilme ve Kudüs’ün statüsünün en sona bırakılması gibi parametreler düşünüldüğünde, bu karar sonrası görüşmelerin eskisi gibi devam etmeyeceği artık çok açık.

Trump'ın Ortadoğu siyaseti

Bu kararın, Trump döneminde ABD’nin benimsemesi beklenen Ortadoğu politikası üzerinde de aksi yönde etkileri olacağı öngörülebilir. Seçim kampanyası döneminden itibaren İran’a karşı ciddi adımlar atacağını ifade eden Trump’ın bu kararının İran’a daha fazla alan açacağını görememesi, ilginç bir durum. Kasım Süleymani’nin İzzeddin el-Kassam Tugayları ile İslami Cihad hareketinin komutanlarıyla telefonda görüşerek açık destek sözü verdiğine ilişkin haberler, bu durumun açık bir göstergesidir.

Suudi Arabistan ve BAE’nin, ABD ve İsrail’in hizasında saf tutmaları hem güç dengeleri açısından önemsiz kalacak hem de İran’ın Suriye krizindeki tavrı nedeniyle son altı yıldır kaybettiği meşruiyetini yeniden toparlamasına imkan tanıyacaktır. Dahası, bu karar, Suriye krizi ile birlikte Ortadoğu’da nüfuzunu artıran Rusya’ya da daha fazla alan açacak ve birçok Müslüman ülkenin Rusya ile yakınlaşmasına zemin hazırlayacaktır.

İstanbul zirvesi, skandal karara en güçlü itiraz

Kudüs’ün Müslümanlar için taşıdığı önemi ifade etmek için uluslararası siyasetin dili yetersiz kalmaktadır. Kudüs, Müslümanların ilk kıblesi olması vasfıyla kutsal bir şehir; aynı zamanda bütün dağınıklığına rağmen İslam dünyasını bir araya getirebilecek potansiyele sahip olması yönüyle de politik açıdan birleştirici bir role sahiptir.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında ulus-devlet formunun dayattığı politik bilinç ve ilişkiler düzeyinde yaşanan gerilimler, Ortadoğu ve Müslüman ülkelerin bir ittifak ya da iş birliği yapmasının önüne geçti. Bütün bir İslam dünyasını bir araya getiren belki de tek şey ise Kudüs davasıdır. Trump’ın skandal kararı karşısında ortaya çıkan tablo bu durumu açıkça göstermektedir. Kararın hemen ardından sokaklarda başlayan gösteriler Kudüs etrafında oluşan ortak hissiyatın somut bir göstergesi olmuştur.

Türkiye’nin büyük çabaları sonucunda, kısa bir süre içinde toplanan İslam İşbirliği Teşkilatı Olağanüstü Liderler Zirvesi hem Trump’ın Kudüs kararına karşı gösterilen en üst düzeyde bir itiraz hem de İslam dünyasının birleşmesine beslenen ümitlerin pratiğe dönüşmesiydi.

Bu açıdan bakıldığında sonuç bildirgesinin oldukça çarpıcı maddeler içerdiği görülmektedir. Şüphesiz ki en önemli hamle başkenti Doğu Kudüs olan Filistin Devleti'nin tanınması olmuştur. Bütün ülkelerin bu karara uymasına yönelik yapılan çağrı, kararın dünya çapında meşrulaştırılması ve ABD ile İsrail’in yalnızlaştırılması amacı taşımaktadır. Bu karar prosedürel bir ifade olmanın ötesinde, Trump kararına verilmiş bir karşılıktır. Kudüs’ün işgal altında olmasına yapılan vurgu ise mevcut şartların hiçbir şekilde tanınmayacağının ilan edilmesi anlamına gelmekteydi.

Türkiye'nin tarihe geçecek Kudüs müdafaası

Trump’ın imza attığı kararın uluslararası barış ve güvenliğe bir tehdit olduğu ve terörizmi kışkırttığına yönelik ifadeler de sonuç bildirgesinin önemli maddeleri arasındaydı. Bu ifadelerle, Trump yönetiminin attığı adımın, bölgede radikal unsurlardan kaynaklanacak yeni bir kaos dalgasını tetikleme potansiyeli taşıdığına dikkat çekilmiş oldu.

Sonuç bildirgesinin ilan ettiği kararlar ve kullanılan ifadeler, bir kınama ve hatta yok saymanın ötesine geçmiştir. Başka bir deyişle Trump’ın kararı sonrasında İslam dünyasında oluşan ortak hissiyatın sonuç bildirgesine yansıdığını söylemek mümkün. Trump’ın skandal kararı imzaladığı andan itibaren Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın takındığı tavır, yaptığı diplomatik hamleler, meseleyi dile getiriş tarzı, İslam dünyasını harekete geçirmesi ve uluslararası kamuoyunda yankı uyandıran bir sonuç bildirgesinin ortaya çıkarılmasında oynadığı rol, Türkiye’nin Kudüs müdafaası olarak tarihe geçecektir.

Trump’ın ya da yerine gelecek bir başka Amerikan başkanının bu skandal kararı geri alması oldukça zor. Ancak İstanbul zirvesinde oluşan atmosferin bu kararın etkisini azaltacak somut çıktılar üretmesi mümkündür. Bu anlamda bu karara muhalif bütün devletlere önemli sorumluluklar düşüyor. Ülkeler Trump’ın kararını yok saymakla kalmamalı aynı zamanda ABD’yi takip edebilecek ülkeler nezdinde diplomatik hamleler yapmalıdır. Özellikle Trump’ın kararını doğru bulmadığını ifade eden İngiltere ve Fransa gibi Avrupa ülkeleri nezdinde diplomatik girişimlere hız verilmelidir. Bu alanda ortaya çıkacak başarı, İslam dünyasının pozisyonunu meşrulaştıracak ve ABD ile İsrail’in yalnızlaşmasına zemin hazırlayacaktır.

Öte yandan Filistin’in bir devlet olarak hayatiyetini sürdürebilmesi için çaba sarfedilmelidir. Filistin siyaseti içinde yer alan aktörlerin iç çekişmelerinden, İsrail’in büyük bir avantaj elde ettiği unutulmamalıdır. Bu çerçevede son dönemde başlayan müzakerelerin hızlanması ve sürdürülebilir, anlamlı bir yönetim oluşturulması, gelinen aşamada başlıca bir öncelik olarak ortaya çıkmaktadır. Aksi takdirde zirvede alınan kararların etkisi konjonktürel bir düzeyde kalacaktır.

[Ortadoğu'da otoriteryenizm, demokratikleşme, asker-sivil ilişkileri alanlarında çalışan İstanbul Medeniyet Üniversitesi öğretim üyesi Veysel Kurt, aynı zamanda SETA Stratejik Araştırmalar Direktörlüğü'nde görev yapmaktadır]

AA

Bu haber 594 kez okudu
YORUM YAZ
UYARI: Haberler ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorum - Analiz Kategorideki Diğer Haberler
Dayatma yemin metni ile Meclis'ten kovmak
"Zana’nın tahliye ve vekilliği, hatalarından dersler çıkarmış “Yeni Türkiye” olarak ifade edilen sürecin Kürtler tarafına yansımasıydı. Şimdi tersinden bir sürecin sembolüne döndü. Hem de “Türkiye milleti” gibi meşru ve haklı bir söylem üzerinden."
Afrin soruları
"Bu şartlar altında Suriye’de üretilecek çözümden Türkiye ne kadar pay istiyor? Daha da önemlisi, askeri seçeneğe başvurarak bunu alabileceğine inanıyor mu?"
Kuraklığın lafı yetti gıda fiyatları artıyor
Hükümet, gıda fiyatlarını düşürmek için kırmızı et, hububat, bakliyat gibi birçok üründe gümrük vergilerini düşürdü. 2018'de beklenen kuraklık, ramazan ayının hasat öncesine denk gelmesi özellikle yılın ilk yarısında gıda fiyatlarının artıracak gibi.
Adı Resmi Gazete’de yayınlanmış ama kimsenin tanımadığı bir adamın hikayesi...
"Başına gelenlerle kimsenin ilgilenmediği, bu kadar kritik günlerden geçerken de mağduriyeti kimsenin umurunda olmayan bu ülkenin sıradan bir genç vatandaşı o. Adı Resmi Gazete’de çıkmış olmasına rağmen..."
ABD’nin YPG yatırımı ve Afrin denklemi
ABD’nin yeni adımı YPG’nin bir örgüt formatından çıkarılarak bir orduya dönüştürülmesi anlamına geliyor. Bu hamle birkaç katmanda Suriye’nin ve bölgenin geleceğini etkileyecek bir mahiyete sahip.
Mısır'daki siyasi idamları durdurmak için somut adımlar atabilmek
İhvan'ın tutuklu liderleri ve onların aileleri kendi sınavlarını başarıyla vermekteler. Ancak, hür dünyanın(!) yöneticileri, önderleri, aydınları, gazetecileri ve aktivistlerinin Mısır’daki idamlarla ilgili sınavlarını başarıyla verebildiğini söylemek mü
Ortadoğu yazarı: Biz muhalefetteyiz ama fikrimiz iktidarda
MHP'nin yayın organı Ortadoğu yazarı Yıldıray Çiçek "MHP bugün fikrinin iktidarını yaşamaktadır. Düşman cephesinin çıldırması da bu yüzdendir" dedi.
Bu hukuki ihtilafa bakacak bir merci yok
"Yerel mahkeme Anayasa Mahkemesi’ne “Görev gaspı yapıyorsun” derse, bu ihtilafa bakacak daha üst bir mahkeme yok! Çünkü Anayasa Mahkemesi’nin kararları “kesin ve bağlayıcı”dır. Aksi düşünülmediği için bir merci tayin edilmemiştir"
Adaletten sinyal bekleyenler...
"Eğer, bu konuda yeni bir içtihad ve kriter geliştirilmezse, müphemlik ortadan kaldırılmazsa “güçlü olanlar ya da güçlü tanıdıkları olanlar kurtuluyor” gibi şikayetler de bitmez."
Avrupa - Türkiye - Ortadoğu: Kim dönüşüyor, kim dönüştürüyor?
Mültecilerden radikalizme, başarısız devlet deneyimlerinden ekonomik darboğaza kadar Avrupa'nın komşu bölgelerinde yaşanan meseleler Avrupa'daki siyasal manzarayı dönüştürüyor, toplumsal kaygıları çok ciddi manada kaşıyor.
Bilmediğiniz şeyler var!
"Herhalde hiç kimse bize MHP ve Devlet Bahçeli’nin niyet konusunda ‘’Bilmediğiniz şeyler var’’ diyemez. Biz hem MHP’yi hem de Devlet Bahçeli’yi gayet iyi biliyoruz. Burada bilmediğimiz aslında AK Parti’nin ne istediğidir?"
Selvi: AİHM, Türkiye'yi Avrupa Konseyi'ne taşıyabilir
Selvi, AYM'nin tutuklu gazeteciler Şahin Alpay ve Mehmet Altan hakkında verdiği 'hak ihlali' kararının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden (AİHM) de çıkabileceğini ve " AİHM’nin Türkiye’yi, Avrupa Konseyi’ne taşıması tehlikesinden söz ediliyor" dedi
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
Ehliyet sınavlarında 'tablet' dönemi başladı HDP'li Altan Tan hakkında 15 yıla kadar hapis istemi Hakkari'de kayak keyfi Kısmen buz tutan Gölcük Gölü havadan görüntülendi Kanal İstanbul'un güzergahı resmen belli oldu Emniyet Özel Harekat Daire Başkanlığı kaldırıldı Bozdağ'dan 'Mor Beyin' açıklaması Van Gölü için 100 milyon liralık arıtma tesisi YÖK'ten görevlendirmelere ilişkin yönetmelik değişikliği Posof'ta eğitime kar engeli
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası