• BIST
    98.193
  • Altın
    141,180
  • Dolar
    3,5006
  • Euro
    3,9168
  • Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
Ümit Kardaş
Ümit KardaşTüm Yazlıları
29 Ekim 2013 Salı 11:10
Cumhuriyet hakiki mi?

Bugün Cumhuriyet’in 90. yılı kutlanıyor. Aslında 29 Ekim 1923’ten önce, 1921 tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu egemenlik hakkını kesin olarak millete vermekle yeni kurulan devlet aygıtını seçime dayandırmakla, yasama ve yürütme ve hatta yargı yetkilerini Büyük Millet Meclisi’nde toplamakla ilk Osmanlı Anayasası olan 1876 tarihli Kanun-u Esasi’nin varoluş nedenlerini kaldırmış bulunuyordu. Yeni düzenleme, adı konulmamış cumhuriyet rejiminden başka bir şey değildi. Ancak bu gerçek, koşullar gereği, 1921 Anayasası tarafından açıkça ifade edilmemiştir. Bu dönemde, K.E’nin T.E.K ile çelişmeyen hükümlerinin uygulandığı bilinmektedir. Bunun anlamı asıl anayasanın T.E.K olduğu, fakat bunun değiştirmediği hükümleri bakımından, K.E’nin ikincil planda yürürlüğünü sürdürdüğüdür. Bu ikilik, K.E’nin 1924 Anayasası ile yürürlükten kaldırıldığının açıkça belirtilmesiyle son bulacaktır.

30 Ekim 1922 tarihli ve 307 sayılı “Osmanlı İmparatorluğunun İnkıraz Bulup Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti Teşekkül Ettiğine Dair Heyet-i Umumiye Kararı” ile milletin egemenlik ve hükümranlık hakkı uyarınca saltanat halifelikten ayrılıp kaldırılmış, halifelik makamı ise saklı tutulmuştur. 1-2 Kasım 1922 tarihli ve 308 sayılı “Türkiye Büyük Millet Meclisinin Hukuk-ı Hakimiyet ve Hükümraninin Mümessil-i Hakikisi Olduğuna Dair Heyet-i Umumiye Kararı” ile TBMM’nin egemenlik ve hükümranlık hakkının gerçek temsilcisi olduğu ifade edilmiş, Türkiye halkının egemenlik ve hükümranlığını TBMM’nin manevi kişiliğinde temsile fiilen kullanmaya karar verdiği vurgulanmıştır.

Cumhuriyetin ilanı egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait ve TBMM’nin milletin tek ve gerçek mümessili olduğunun kabulünden ve saltanatın da kaldırılmasından başka bir şey değildi. Bu nedenle 29 Ekim 1923 tarihli anayasa değişikliği aslında var olan ama adı konulmamış bir durumu açıklığa kavuşturmaktaydı. TEK’in 1. maddesine eklenen bir cümle ile “Türkiye devletinin şekli hükümeti Cumhuriyettir düzenlemesi getirilmiş, ayrıca 11. Madde ile “Türkiye Reisicumhuru, devletin reisidir. Bu sıfatla lüzum gördükçe Meclise ve Heyeti Vekileye riyaset eder” denerek Cumhurbaşkanlığı makamı oluşturulmuştur.

Cumhuriyet, özgürlüğü yurttaşlıkla özdeşleştirir. Kuşkusuz bu eşit yurttaşlık anlamında önemlidir. Cumhuriyet 90. yılında eşit yurttaşı var edebilmiş midir? Tekçi (monist ) bir ideolojiye dayalı olarak kurulan Cumhuriyet, ideolojisine uygun olarak var ettiği bir bölüm insanın dışında büyük bir çoğunluğun yurttaşlığını kabul etmeyerek inkâr etmiştir. Kürtler, Aleviler, gayrimüslimler ve Müslüman-dindarların büyük bir bölümü inkâr edilmiş yurttaşlar olarak kalmıştır.

Cumhuriyet ya da halk egemenliği, demokrasinin yeterli bir tanımı olamaz. Cumhuriyet kültürü birliği arar ve önemser, demokratik kültür ise çeşitliliği savunur ve cumhuriyetin yurttaşına birey boyutunu getirir. Halkın egemenliğine ve eşit yurttaşa dayanmayan bir cumhuriyetin hakiki olması ve demokrasiye zemin yaratması mümkün değildir. Demokrasi, hakiki bir cumhuriyete, özgürlükleri, çoğulculuğu çeşitliliği ve katılımcılığı katarak, yurttaşın birey-yurttaş olarak var olmasına imkân sağlar. Fransız toplumbilimci Alain Touraine, demokratik yönetim biçimini şu şekilde tanımlamaktadır: “En çok sayıda bireye en geniş özgürlüğü veren, olası en geniş çeşitliliği tanıyan ve koruyan siyasal yaşam biçimi. Cumhuriyetin demokrasinin altyapısını oluşturmadaki zaafı sonucu, birey-yurttaşı ve dolayısıyla demokrasinin öznesini ve özellikle demokratik kültürü yaratmada başarısız olduğu açıktır.

Taraf

Bu haber 19560 kez okudu
YORUM YAZ
UYARI: Konu ile ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
Engelli memur sayısı 50 bine yaklaştı Şırnak'ta 6 PKK üyesi teslim oldu Yeni KHK yayımlandı Üniversite tercih kılavuzu yayımlandı Helikopterlere engel tanıma sistemi geliyor Dışişleri'nden 'güvenlik mesajı' açıklaması Şırnak'ta zırhlı polis aracı devrildi: 8 polis yaralı Erdoğan Katar için Trump'la görüşecek LYS-1'de 2 sorunun iptalinin istendiği iddiası Görevden alınan iki DBP’li belediye başkanına tahliye
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    ALINTI YAZARLARTÜMÜ
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası