• BIST
    104.123
  • Altın
    145,449
  • Dolar
    3,4885
  • Euro
    4,1695
  • Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
'Bu sonucu Kürtler kazandırdı'
16 Nisan referandumunda, bölgeden çıkan evet oyları, 1 Kasım'da AK Parti'nin aldığı oylarla karşılaştırıldığında yaklaşık 450 bin oyluk bir artış göze çarpıyor. Bölgeyi bilen önemli isimler ise "evet" sonucunu MHP ile işbirliğinin değil, Kürt oylarını
17 Nisan 2017 / 08:14

16 Nisan referandumunun dikkate değer bir sonucu da, Güneydoğu ve Doğu Anadolu oylarındaki evet lehine dönen artış. Ağrı, Van, Hakkari, Şırnak, Siirt, Bitlis, Muş, Tunceli, Bingöl, Diyarbakır, Batman, Mardin ve Şanlıurfa'da "evet bloğunun" oyu yaklaşık 450 bin arttı. Bu sonucu bölgedeki gelişmeleri takip eden isimlerle konuştuk. 

"Seçmen evet cenahına geçti"

Gazeteci, yazar Ahmet Taşgetiren bu artışı şöyle değerlendiriyor:

“AK Parti oylarında sanki MHP’nin eksikliğini doğudan, güneydoğudan kapattığı gibi bir gözlemim var. Buradaki bir kısmın evetten, hükümetten yana kaydığını gözlemleyebiliyoruz. Bu sayede diğer yerlerdeki açığını kapattığını düşünüyorum. Diyarbakır gibi illerde 1 Kasım’da HDP’nin aldığı oylardan 10 puan gibi daha düşük aldığını, seçmenin evet cenahına geçtiğini gözlemliyoruz.”

Siyaset Bilimci Tanju Tosun da "Evet’in mimarı Kürtler" diyor. 

"16 Nisan’ın ‘Evet’inin mimarı, Kürtlerdir. Kürt seçmen, Kürt nüfusun yoğun olduğu illerde 1 Kasım seçimlerindeki AK Parti - MHP oylarında artış dikkat çekiyor. Buna karşılık çoğu ilde özellikle MHP’nin 1 Kasım’da oylarının yüksek olduğu illerde bir düşme var. Evet’in mimarı, Kürt seçmen. Bu anlamda önemli bir seçmen. 1 Kasım’daki AK Parti ve MHP oylarının üzerinde bir evet oyu dikkat çekiyor. Özellikle Güneydoğu’da Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı illerde.

Batman’a bakalım, % 29,9 oy almış iki parti 1 Kasım’da. 16 Nisan’da % 36,5. Van’a bakalım, 1 Kasım’da % 32 almış iki parti. % 42,8 ‘evet’ çıkmış. Siirt’e bakalım. % 38,9 almış AKP, MHP 1 Kasım’da. %47,9 ‘evet’ var.

Katılımda da keskin bir düşme yok, 1-2 puanlık bir azalma var katılımda. Bundan kaynaklanan bir durum değil. AK Parti’nin Kürt seçmeninin kendisine yetecek kadar bir kısmını ‘evet’ yönünde mobilize ettiği sonucu gösteriyor bize." 

Gazeteci yazar Sedat Yurtdaş ise bu sonucu Kürtlerin kazandırdığı görüşünde. Genel olarak 16 Nisan referandum öncesini “sandık yarışının eşit koşullarda yapılmadığı, hayır kampanyası üzerinde ciddi baskı olan ve her zaman tartışılacak bir süreç" olarak değerlendiren Yurtdaş, Avrupa ile siyasi dalaşmaya rağmen, AKP’nin beklediği düzeyde evet çıkartamadığını da belirtiyor.

Fakat “evet”e Doğu ve Güneydoğu’daki Kürt oylarındaki desteği ise şöyle açıklıyor:

“Bu sonucu, sandığa gitmeyerek ve oy tercihi değiştirerek Kürtler kazandırdı diyebiliriz. Eyalet tartışmaları bu tutum değişikliğine yol açtı. Ayrıca AK Parti’nin bölge milletvekillerinin bazıları başkanlık olduktan sonra Kürt sorununun çözümünün gündeme geleceği mesajını vurguladı.”

"Kürtler, sorunu bu iradenin çözebileceğini düşündükleri için oy verdiler"

Dicle Üniversitesi’nden hukukçu Doç. Dr. Vahap Coşkun da bu desteği şöyle açıklıyor:

“Kürt bölgesine bakınca da, AKP’nin aldığı oylardan yüksek evet oyu çıktı. 1 Kasım’da Diyarbakır’da AKP yüzde 21 oy almıştı ama şimdi yüzde 33 evet çıktı. Dolayısıyla bu referandumda uca ucuna elde edilmiş bir evet başarısı varsa, bu artışı Kürtler kazandırdı, MHP ile yapılan işbirliği değil.

Seçmen, Kürt sorununun çözümünde AKP dışında alternatif yok dolayısıyla elini güçlü tutmak lazım, diye düşündü. Kürtler açısından '1982 Anayasası’nın kabul edilebilir tarafı yok ve ondaki her değişiklik, belki farklı bir duruma yol açar' düşüncesi var. HDP dışındaki bazı partiler de, mesela Hüdapar açıktan evete destek verdi."

Yazar Ümit Fırat ise sandığa gitmeyenleri şöyle değerlendiriyor:

“Kürtlerin bir kısmı son iki yılın travmasından sonra siyasetten soğuma, politik aktiviteden uzak durma eğilimine girmişlerdi. Bezginlik vardı. Böyle düşünenler sandığa gitmedi. Bir de HDP’ye oy vermiş, yarın bir seçim olsa belki yine HDP’ye oy verecek bir kesim de referandumda evet dedi."

"Üç seçmen bloğu oluştu"

Sosyolog Prof. Dr. Mesut Yeğen ise farklı görüşte.“Alınan sonuçlar ve yaşanan olumsuzluklara rağmen, HDP etrafındaki Kürtlerin hayır seçeneği etrafında kaldığını gösteriyor” diyor. 
 
Yeğen, 2019’un Kürtler için önemli olacağını düşünüyor, “Bugünkü biçimde ilerleyecek olursak, Kürtlerin tercihini kazanmanın başkanlık yarışına girenler için önemli olacağını gösteriyor. Üç seçmen bloğu oluşmuş durumda. Bir AKP’deki hayıra yakın MHP’liler, CHP’ye yakın MHP’liler ve Kürtler” diyor.  

Bundan sonra ne olur?

Vahap Coşkun’a göre, önümüzdeki süreç önemli, özellikle de iki husus öne çıkıyor:

“Birincisi, farklı hassasiyetleri göz önüne almak durumunda. Bundan sonra bu yeni anayasaya uygun bazı yasa değişiklikleri yapılacak. Siyasi partiler yasasında, seçim yasasında. Toplumu rahatlatacak, demokratik değişiklikler gerekiyor. İkinci husus da, Kürt meselesi konusunda, sorunun çözümü için siyasi bir tasarrufta bulunması lazım. Sonuçta Kürtler, bu 18 maddeyi çok benimsedikleri için değil, sorunu bu iradenin çözebileceğini düşündükleri için oy verdiler.

HDP’nin tabanının boşaldığı gibi argümanlarda da bulunulmuştu. Bunların da doğru olmadığı anlaşıldı. Bölgeyi değerlendirirken iki tarafa da keskin yargılarda bulunmamak lazım. Seçmenin oyu kimsenin cebinde değil."   

Sedat Yurtdaş ise AKP’nin kullandığı dilin yumuşayacağı öngörüsünde. “AKP, bu yola MHP ile çıkmış olabilir ve onunla yürümüş olabilir ama MHP’nin tayin ediciliği devam ederse AKP içeride ve dışarıda baskıyla karşılaşacak” diyor. 

Yurtdaş'ın HDP konusunda da değerlendirmeleri var: 

“HDP yara almış, hukuk savaşı veren bir parti. Baskı altında. Bazı merkezlerde oyunu korudu ama meselâ Hakkari’de yüzde 90’dan 80’e düştü. 7 Haziran seçimlerindekine benzer bir ivme kazanması için kendi içinde çalışmaya ihtiyacı var. Ancak henüz sözünü söylemedi de. Çünkü milletvekilleri cezaevinde. Belediye başkanları görevden alınmış. Atamalarla yönetiliyor bölge. Bu sürecin nasıl sonuçlanacağını, bu şartlar altında, Rojava’daki gelişmeler de etkileyecek.” 

Kaynak: Al Jazeera

Bu haber 1601 kez okudu
YORUM YAZ
UYARI: Haberler ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
Güncel Kategorideki Diğer Haberler
Korkulan olmadı; MGK'dan kriz çıkaracak yaptırımlar yok
MGK bildirisinde, "Ireferandumun gayrimeşru niteliği ve kabul edilemezliği bir kez daha belirtilmiştir." denildi. Ancak Irak'ın bölünmesi karşısında ikili ve ulusalararası anlaşmalardan doğan haklara işaret edildi.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Topbaş, istifa etti
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, görevinden istifa ettiğini açıkladı.
Şengal'de Haşdi Şabi ile PKK arasında çatışma
Musul'un Sincar ilçesinde İran destekli Haşdi Şabi milisleri ve PKK mensupları arasında çıkan çatışmada, 4 PKK üyesi ile 7 Haşdi Şabi milisinin hayatını kaybettiği belirtildi. Bölgedeki çatışmaların Bağdat'ın müdahalesini getirebileceği yorumları yapıl
DTSO Başkanı'ndan Habur uyarısı: %50 etkilenir
DTSO Başkanı Ahmet Sayar'dan Habur sınır kapısının kapatılması durumunda bölge ekonomisinin ciddi bir şekilde etkileneceği uyarısı geldi.
Malatya-Elazığ-Diyarbakır hızlı treni için ilk adım atıldı
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Çalık, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından Malatya'da, Elazığ'da, Diyarbakır'da sözü verilen hızlı tren projeleri için ilk adımın atıldığını kaydetti.
Hasankeyf'te 11 bin 500 yıllık yerleşim yeri bulundu
Ilısu Barajı HES Projesi Kültürel Varlıkları Koruma Kurtarma çalışmaları kapsamında Hasankeyf Höyük'teki kazıda 11 bin 500 yıllık yerleşim yeri tespit edildi.
Alman firmaların kredi garantilerini sınırlandırdılar
Alman hükümeti, Türkiye'de faaliyet gösteren Alman firmalarına yönelik Hermes kredi ve yatırım garantilerini sınırlandırma kararı aldı.
Hakkari'de çatışma
Hakkari’nin Yüksekova İlçesi Buzul Dağları bölgesinde askerler ile PKK üyeleri arasında çıkan çatışmada, 1 asker yaşamını yitirdi, 4 asker yaralandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan-Trump görüşmesi gerçekleşti
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Lotte New York Palace Otel'de, ABD Başkanı Trump ile yaklaşık 1 saat süren görüşmesi TSİ 23.15'te sona erdi.
TSK'nın Habur'daki tatbikatı dördüncü gününde
TSK tarafından Irak sınırının sıfır noktasındaki Habur Sınır Kapısı yakınlarında başlatılan tatbikat sürüyor. Tatbikatın Irak Kürdistanı'ndaki referanduma mesaj olduğu yorumları yapılmıştı.
Özgür-Der: Referandum bir haktır ve engellenmemelidir!
"Kürtler bu coğrafyanın kadim bir halkıdır. Kimsenin düşmanı da değillerdir. Yaşadıkları siyasal zeminde bir çıkış yolu olarak referandum kararı almışlarsa bu kendi kararlarıdır ve haklarıdır. Bu halkın iradesine ipotek koymaya kimsenin hakkı yoktur."
“Kürtler oyuna gelmesin” diyoruz, ama ya oyuna gelen Türkiye ise?
Peki ya Pentagon ve diğer Batı ülkeler, Türkiye’yi savaştırarak bölge halkları arasındaki ilişkileri ‘kan davası’ ile içinden çıkılmaz hale getirmek istiyor olabilirler mi? Silâhsız ve mühimmatsız bıraktıkları Türkiye’yi…
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
Ege Denizi'nde 4 büyüklüğünde deprem PAKURD Genel Başkanı'na hapis cezası Dışişleri'nden Türkiye vatandaşlarına Maria kasırgası uyarısı Milli Eğitim Bakanı Yılmaz: 20 bin öğretmen atanacak Adıyaman'da çapa makinesi devrildi: 14 yaralı Artık kazaya karışan otobüs şirketlerinin isimleri gizlenmeyecek Ege Denizi'nde 4,4 büyüklüğünde deprem Çanakkale ve Muğla'da orta şiddette deprem Diyarbakır'a gönderilen 5 ambulans hizmete başladı Devlet hastanelerinde SMS dönemi başladı
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası