• Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
'Bu sonucu Kürtler kazandırdı'
16 Nisan referandumunda, bölgeden çıkan evet oyları, 1 Kasım'da AK Parti'nin aldığı oylarla karşılaştırıldığında yaklaşık 450 bin oyluk bir artış göze çarpıyor. Bölgeyi bilen önemli isimler ise "evet" sonucunu MHP ile işbirliğinin değil, Kürt oylarını
17 Nisan 2017 / 08:14

16 Nisan referandumunun dikkate değer bir sonucu da, Güneydoğu ve Doğu Anadolu oylarındaki evet lehine dönen artış. Ağrı, Van, Hakkari, Şırnak, Siirt, Bitlis, Muş, Tunceli, Bingöl, Diyarbakır, Batman, Mardin ve Şanlıurfa'da "evet bloğunun" oyu yaklaşık 450 bin arttı. Bu sonucu bölgedeki gelişmeleri takip eden isimlerle konuştuk. 

"Seçmen evet cenahına geçti"

Gazeteci, yazar Ahmet Taşgetiren bu artışı şöyle değerlendiriyor:

“AK Parti oylarında sanki MHP’nin eksikliğini doğudan, güneydoğudan kapattığı gibi bir gözlemim var. Buradaki bir kısmın evetten, hükümetten yana kaydığını gözlemleyebiliyoruz. Bu sayede diğer yerlerdeki açığını kapattığını düşünüyorum. Diyarbakır gibi illerde 1 Kasım’da HDP’nin aldığı oylardan 10 puan gibi daha düşük aldığını, seçmenin evet cenahına geçtiğini gözlemliyoruz.”

Siyaset Bilimci Tanju Tosun da "Evet’in mimarı Kürtler" diyor. 

"16 Nisan’ın ‘Evet’inin mimarı, Kürtlerdir. Kürt seçmen, Kürt nüfusun yoğun olduğu illerde 1 Kasım seçimlerindeki AK Parti - MHP oylarında artış dikkat çekiyor. Buna karşılık çoğu ilde özellikle MHP’nin 1 Kasım’da oylarının yüksek olduğu illerde bir düşme var. Evet’in mimarı, Kürt seçmen. Bu anlamda önemli bir seçmen. 1 Kasım’daki AK Parti ve MHP oylarının üzerinde bir evet oyu dikkat çekiyor. Özellikle Güneydoğu’da Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı illerde.

Batman’a bakalım, % 29,9 oy almış iki parti 1 Kasım’da. 16 Nisan’da % 36,5. Van’a bakalım, 1 Kasım’da % 32 almış iki parti. % 42,8 ‘evet’ çıkmış. Siirt’e bakalım. % 38,9 almış AKP, MHP 1 Kasım’da. %47,9 ‘evet’ var.

Katılımda da keskin bir düşme yok, 1-2 puanlık bir azalma var katılımda. Bundan kaynaklanan bir durum değil. AK Parti’nin Kürt seçmeninin kendisine yetecek kadar bir kısmını ‘evet’ yönünde mobilize ettiği sonucu gösteriyor bize." 

Gazeteci yazar Sedat Yurtdaş ise bu sonucu Kürtlerin kazandırdığı görüşünde. Genel olarak 16 Nisan referandum öncesini “sandık yarışının eşit koşullarda yapılmadığı, hayır kampanyası üzerinde ciddi baskı olan ve her zaman tartışılacak bir süreç" olarak değerlendiren Yurtdaş, Avrupa ile siyasi dalaşmaya rağmen, AKP’nin beklediği düzeyde evet çıkartamadığını da belirtiyor.

Fakat “evet”e Doğu ve Güneydoğu’daki Kürt oylarındaki desteği ise şöyle açıklıyor:

“Bu sonucu, sandığa gitmeyerek ve oy tercihi değiştirerek Kürtler kazandırdı diyebiliriz. Eyalet tartışmaları bu tutum değişikliğine yol açtı. Ayrıca AK Parti’nin bölge milletvekillerinin bazıları başkanlık olduktan sonra Kürt sorununun çözümünün gündeme geleceği mesajını vurguladı.”

"Kürtler, sorunu bu iradenin çözebileceğini düşündükleri için oy verdiler"

Dicle Üniversitesi’nden hukukçu Doç. Dr. Vahap Coşkun da bu desteği şöyle açıklıyor:

“Kürt bölgesine bakınca da, AKP’nin aldığı oylardan yüksek evet oyu çıktı. 1 Kasım’da Diyarbakır’da AKP yüzde 21 oy almıştı ama şimdi yüzde 33 evet çıktı. Dolayısıyla bu referandumda uca ucuna elde edilmiş bir evet başarısı varsa, bu artışı Kürtler kazandırdı, MHP ile yapılan işbirliği değil.

Seçmen, Kürt sorununun çözümünde AKP dışında alternatif yok dolayısıyla elini güçlü tutmak lazım, diye düşündü. Kürtler açısından '1982 Anayasası’nın kabul edilebilir tarafı yok ve ondaki her değişiklik, belki farklı bir duruma yol açar' düşüncesi var. HDP dışındaki bazı partiler de, mesela Hüdapar açıktan evete destek verdi."

Yazar Ümit Fırat ise sandığa gitmeyenleri şöyle değerlendiriyor:

“Kürtlerin bir kısmı son iki yılın travmasından sonra siyasetten soğuma, politik aktiviteden uzak durma eğilimine girmişlerdi. Bezginlik vardı. Böyle düşünenler sandığa gitmedi. Bir de HDP’ye oy vermiş, yarın bir seçim olsa belki yine HDP’ye oy verecek bir kesim de referandumda evet dedi."

"Üç seçmen bloğu oluştu"

Sosyolog Prof. Dr. Mesut Yeğen ise farklı görüşte.“Alınan sonuçlar ve yaşanan olumsuzluklara rağmen, HDP etrafındaki Kürtlerin hayır seçeneği etrafında kaldığını gösteriyor” diyor. 
 
Yeğen, 2019’un Kürtler için önemli olacağını düşünüyor, “Bugünkü biçimde ilerleyecek olursak, Kürtlerin tercihini kazanmanın başkanlık yarışına girenler için önemli olacağını gösteriyor. Üç seçmen bloğu oluşmuş durumda. Bir AKP’deki hayıra yakın MHP’liler, CHP’ye yakın MHP’liler ve Kürtler” diyor.  

Bundan sonra ne olur?

Vahap Coşkun’a göre, önümüzdeki süreç önemli, özellikle de iki husus öne çıkıyor:

“Birincisi, farklı hassasiyetleri göz önüne almak durumunda. Bundan sonra bu yeni anayasaya uygun bazı yasa değişiklikleri yapılacak. Siyasi partiler yasasında, seçim yasasında. Toplumu rahatlatacak, demokratik değişiklikler gerekiyor. İkinci husus da, Kürt meselesi konusunda, sorunun çözümü için siyasi bir tasarrufta bulunması lazım. Sonuçta Kürtler, bu 18 maddeyi çok benimsedikleri için değil, sorunu bu iradenin çözebileceğini düşündükleri için oy verdiler.

HDP’nin tabanının boşaldığı gibi argümanlarda da bulunulmuştu. Bunların da doğru olmadığı anlaşıldı. Bölgeyi değerlendirirken iki tarafa da keskin yargılarda bulunmamak lazım. Seçmenin oyu kimsenin cebinde değil."   

Sedat Yurtdaş ise AKP’nin kullandığı dilin yumuşayacağı öngörüsünde. “AKP, bu yola MHP ile çıkmış olabilir ve onunla yürümüş olabilir ama MHP’nin tayin ediciliği devam ederse AKP içeride ve dışarıda baskıyla karşılaşacak” diyor. 

Yurtdaş'ın HDP konusunda da değerlendirmeleri var: 

“HDP yara almış, hukuk savaşı veren bir parti. Baskı altında. Bazı merkezlerde oyunu korudu ama meselâ Hakkari’de yüzde 90’dan 80’e düştü. 7 Haziran seçimlerindekine benzer bir ivme kazanması için kendi içinde çalışmaya ihtiyacı var. Ancak henüz sözünü söylemedi de. Çünkü milletvekilleri cezaevinde. Belediye başkanları görevden alınmış. Atamalarla yönetiliyor bölge. Bu sürecin nasıl sonuçlanacağını, bu şartlar altında, Rojava’daki gelişmeler de etkileyecek.” 

Kaynak: Al Jazeera

Bu haber 1853 kez okudu
YORUM YAZ
UYARI: Haberler ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
Güncel Kategorideki Diğer Haberler
HRW: Türkiye’de OHAL insan hakları ihlaline neden oluyor
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), 2018 raporunda Türkiye'de 1.5 seneyi aşkın zamandır devam eden ve 6. kez uzatılan OHAL'in insan hakları ihlallerine sebep olduğunu belirtti.
ABD: Türkiye’nin Afrin kararından vazgeçmesini bekliyoruz
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nauert, Türkiye'nin olası bir Afrin operasyonuna ilişkin konuştu.
Ağrı'da 138 köy yolu kar nedeniyle ulaşıma kapandı
Son 50 yılın en az kar yağışının görüldüğü Ağrı'da sabah saatlerinde başlayan kar yağışı ulaşımda aksamalara neden oldu.
OHAL 6. kez uzatıldı
OHAL'in 19 Ocak Cuma günü saat 01.00'den geçerli olmak üzere 3 ay süreyle uzatılmasına ilişkin Başbakanlık Tezkeresi, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.
Türkiye-AB ilişkilerinde zirve beklentisi
Türkiye ve Avrupa Birliği (AB) arasında nispeten zorlu geçen 2017'nin ardından, bu yılın ikili ilişkilere ivme katması ve üst düzey yetkililerin bir zirvede bir araya gelmesi bekleniyor.
Tendürek Geçidi'nde ulaşıma kar ve tipi engeli
Ağrı-Van karayolunun Tendürek Geçidi mevkisinde etkili olan kar yağışı ve tipi yüzünden bazı vatandaşlar yolda mahsur kaldı.
Sınırda hareketlilik: 12 noktada duvarlar kaldırıldı
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Afrin sınırında yer alan beton duvarları 12 noktada kaldırdığı ve Afrin'e yönelik top atışlarının gece boyunca devam ettiği bildirildi.
Genelkurmay Başkanı ile MİT Müsteşarı Rusya'ya gitti
Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar, Rusya Genelkurmay Başkanı Orgeneral Valery Gerasimov'la görüşmek üzere Rusya'ya gitti.
Bitlis’te kar yağışı: 174 köy yolu ulaşıma kapandı
Bitlis’te dün başlayan kar yağışı aralıklarla devam ediyor. Kent genelinde 174 köy yolunun ulaşıma kapandığı öğrenildi.
356 bin asansörün 87 binine ‘kırmızı etiket’ konuldu
Asansörlerdeki tehlikeyi özetleyen en son rakamları Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü verdi: Geçen yıl denetlenebilen 356 bin asansörden yüzde 24’üne yani 87 binine, kullanımı yasak anlamında ‘kırmızı etiket’ konuldu
Welt: Erdoğan AB'nin zirvesi ile görüşecek
Türkiye ve AB arasında ilişkileri yumuşatmaya yönelik yeni adımlar atılıyor. Alman Die Welt gazetesinde yer alan habere göre Erdoğan, Mart ayında AB temsilcileri ile bir araya gelecek.
Suriye sınırına askeri sevkiyat sürüyor
Çeşitli illerden gönderilen zırhlı personel taşıyıcılar, Kilis'e ulaştı
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
Ehliyet sınavlarında 'tablet' dönemi başladı HDP'li Altan Tan hakkında 15 yıla kadar hapis istemi Hakkari'de kayak keyfi Kısmen buz tutan Gölcük Gölü havadan görüntülendi Kanal İstanbul'un güzergahı resmen belli oldu Emniyet Özel Harekat Daire Başkanlığı kaldırıldı Bozdağ'dan 'Mor Beyin' açıklaması Van Gölü için 100 milyon liralık arıtma tesisi YÖK'ten görevlendirmelere ilişkin yönetmelik değişikliği Posof'ta eğitime kar engeli
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası