• BIST
    94.635
  • Altın
    145,488
  • Dolar
    3,5853
  • Euro
    3,9192
  • Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
'Bu sonucu Kürtler kazandırdı'
16 Nisan referandumunda, bölgeden çıkan evet oyları, 1 Kasım'da AK Parti'nin aldığı oylarla karşılaştırıldığında yaklaşık 450 bin oyluk bir artış göze çarpıyor. Bölgeyi bilen önemli isimler ise "evet" sonucunu MHP ile işbirliğinin değil, Kürt oylarını
17 Nisan 2017 / 08:14

16 Nisan referandumunun dikkate değer bir sonucu da, Güneydoğu ve Doğu Anadolu oylarındaki evet lehine dönen artış. Ağrı, Van, Hakkari, Şırnak, Siirt, Bitlis, Muş, Tunceli, Bingöl, Diyarbakır, Batman, Mardin ve Şanlıurfa'da "evet bloğunun" oyu yaklaşık 450 bin arttı. Bu sonucu bölgedeki gelişmeleri takip eden isimlerle konuştuk. 

"Seçmen evet cenahına geçti"

Gazeteci, yazar Ahmet Taşgetiren bu artışı şöyle değerlendiriyor:

“AK Parti oylarında sanki MHP’nin eksikliğini doğudan, güneydoğudan kapattığı gibi bir gözlemim var. Buradaki bir kısmın evetten, hükümetten yana kaydığını gözlemleyebiliyoruz. Bu sayede diğer yerlerdeki açığını kapattığını düşünüyorum. Diyarbakır gibi illerde 1 Kasım’da HDP’nin aldığı oylardan 10 puan gibi daha düşük aldığını, seçmenin evet cenahına geçtiğini gözlemliyoruz.”

Siyaset Bilimci Tanju Tosun da "Evet’in mimarı Kürtler" diyor. 

"16 Nisan’ın ‘Evet’inin mimarı, Kürtlerdir. Kürt seçmen, Kürt nüfusun yoğun olduğu illerde 1 Kasım seçimlerindeki AK Parti - MHP oylarında artış dikkat çekiyor. Buna karşılık çoğu ilde özellikle MHP’nin 1 Kasım’da oylarının yüksek olduğu illerde bir düşme var. Evet’in mimarı, Kürt seçmen. Bu anlamda önemli bir seçmen. 1 Kasım’daki AK Parti ve MHP oylarının üzerinde bir evet oyu dikkat çekiyor. Özellikle Güneydoğu’da Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı illerde.

Batman’a bakalım, % 29,9 oy almış iki parti 1 Kasım’da. 16 Nisan’da % 36,5. Van’a bakalım, 1 Kasım’da % 32 almış iki parti. % 42,8 ‘evet’ çıkmış. Siirt’e bakalım. % 38,9 almış AKP, MHP 1 Kasım’da. %47,9 ‘evet’ var.

Katılımda da keskin bir düşme yok, 1-2 puanlık bir azalma var katılımda. Bundan kaynaklanan bir durum değil. AK Parti’nin Kürt seçmeninin kendisine yetecek kadar bir kısmını ‘evet’ yönünde mobilize ettiği sonucu gösteriyor bize." 

Gazeteci yazar Sedat Yurtdaş ise bu sonucu Kürtlerin kazandırdığı görüşünde. Genel olarak 16 Nisan referandum öncesini “sandık yarışının eşit koşullarda yapılmadığı, hayır kampanyası üzerinde ciddi baskı olan ve her zaman tartışılacak bir süreç" olarak değerlendiren Yurtdaş, Avrupa ile siyasi dalaşmaya rağmen, AKP’nin beklediği düzeyde evet çıkartamadığını da belirtiyor.

Fakat “evet”e Doğu ve Güneydoğu’daki Kürt oylarındaki desteği ise şöyle açıklıyor:

“Bu sonucu, sandığa gitmeyerek ve oy tercihi değiştirerek Kürtler kazandırdı diyebiliriz. Eyalet tartışmaları bu tutum değişikliğine yol açtı. Ayrıca AK Parti’nin bölge milletvekillerinin bazıları başkanlık olduktan sonra Kürt sorununun çözümünün gündeme geleceği mesajını vurguladı.”

"Kürtler, sorunu bu iradenin çözebileceğini düşündükleri için oy verdiler"

Dicle Üniversitesi’nden hukukçu Doç. Dr. Vahap Coşkun da bu desteği şöyle açıklıyor:

“Kürt bölgesine bakınca da, AKP’nin aldığı oylardan yüksek evet oyu çıktı. 1 Kasım’da Diyarbakır’da AKP yüzde 21 oy almıştı ama şimdi yüzde 33 evet çıktı. Dolayısıyla bu referandumda uca ucuna elde edilmiş bir evet başarısı varsa, bu artışı Kürtler kazandırdı, MHP ile yapılan işbirliği değil.

Seçmen, Kürt sorununun çözümünde AKP dışında alternatif yok dolayısıyla elini güçlü tutmak lazım, diye düşündü. Kürtler açısından '1982 Anayasası’nın kabul edilebilir tarafı yok ve ondaki her değişiklik, belki farklı bir duruma yol açar' düşüncesi var. HDP dışındaki bazı partiler de, mesela Hüdapar açıktan evete destek verdi."

Yazar Ümit Fırat ise sandığa gitmeyenleri şöyle değerlendiriyor:

“Kürtlerin bir kısmı son iki yılın travmasından sonra siyasetten soğuma, politik aktiviteden uzak durma eğilimine girmişlerdi. Bezginlik vardı. Böyle düşünenler sandığa gitmedi. Bir de HDP’ye oy vermiş, yarın bir seçim olsa belki yine HDP’ye oy verecek bir kesim de referandumda evet dedi."

"Üç seçmen bloğu oluştu"

Sosyolog Prof. Dr. Mesut Yeğen ise farklı görüşte.“Alınan sonuçlar ve yaşanan olumsuzluklara rağmen, HDP etrafındaki Kürtlerin hayır seçeneği etrafında kaldığını gösteriyor” diyor. 
 
Yeğen, 2019’un Kürtler için önemli olacağını düşünüyor, “Bugünkü biçimde ilerleyecek olursak, Kürtlerin tercihini kazanmanın başkanlık yarışına girenler için önemli olacağını gösteriyor. Üç seçmen bloğu oluşmuş durumda. Bir AKP’deki hayıra yakın MHP’liler, CHP’ye yakın MHP’liler ve Kürtler” diyor.  

Bundan sonra ne olur?

Vahap Coşkun’a göre, önümüzdeki süreç önemli, özellikle de iki husus öne çıkıyor:

“Birincisi, farklı hassasiyetleri göz önüne almak durumunda. Bundan sonra bu yeni anayasaya uygun bazı yasa değişiklikleri yapılacak. Siyasi partiler yasasında, seçim yasasında. Toplumu rahatlatacak, demokratik değişiklikler gerekiyor. İkinci husus da, Kürt meselesi konusunda, sorunun çözümü için siyasi bir tasarrufta bulunması lazım. Sonuçta Kürtler, bu 18 maddeyi çok benimsedikleri için değil, sorunu bu iradenin çözebileceğini düşündükleri için oy verdiler.

HDP’nin tabanının boşaldığı gibi argümanlarda da bulunulmuştu. Bunların da doğru olmadığı anlaşıldı. Bölgeyi değerlendirirken iki tarafa da keskin yargılarda bulunmamak lazım. Seçmenin oyu kimsenin cebinde değil."   

Sedat Yurtdaş ise AKP’nin kullandığı dilin yumuşayacağı öngörüsünde. “AKP, bu yola MHP ile çıkmış olabilir ve onunla yürümüş olabilir ama MHP’nin tayin ediciliği devam ederse AKP içeride ve dışarıda baskıyla karşılaşacak” diyor. 

Yurtdaş'ın HDP konusunda da değerlendirmeleri var: 

“HDP yara almış, hukuk savaşı veren bir parti. Baskı altında. Bazı merkezlerde oyunu korudu ama meselâ Hakkari’de yüzde 90’dan 80’e düştü. 7 Haziran seçimlerindekine benzer bir ivme kazanması için kendi içinde çalışmaya ihtiyacı var. Ancak henüz sözünü söylemedi de. Çünkü milletvekilleri cezaevinde. Belediye başkanları görevden alınmış. Atamalarla yönetiliyor bölge. Bu sürecin nasıl sonuçlanacağını, bu şartlar altında, Rojava’daki gelişmeler de etkileyecek.” 

Kaynak: Al Jazeera

Bu haber 1162 kez okudu
YORUM YAZ
UYARI: Haberler ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
Güncel Kategorideki Diğer Haberler
Yıldırım'dan, Barzani'ye 'başsağlığı' telefonu
Şengal ve Rojava'ya yapılan saldırılarda 5 peşmerge hayatını kaybetmişti
CHP, AİHM'ye gidiyor
CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Böke, 16 Nisan'da yapılan referandumla ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvuracaklarını açıkladı.
Altan Tan'dan PKK itirafı: Kimse diyemiyor ama...
HDP'li Altan Tan, referandum sonuçlarını değerlendiği açıklamasında "Cevabı birilerine çok zor geliyor. PKK yanlış yaptı, hendek, iç savaş, çatışma, şiddet, terör, yanlıştı' diyemiyor yüksek sesle" ifadesini kullandı, 700 bin oy kaybettiklerini söyled
TSK: PYD Hatay'da iki karakola havanlı saldırı düzenledi
Türk Silahlı Kuvvetleri, Hatay'da iki sınır karakoluna Suriye tarafından YPG'nin havanlı saldırıda bulunduğunu duyurdu.
HDP Milletvekili Nihat Akdoğan tahliye edildi
Tutuklu yargılanan HDP Hakkari Milletvekili Nihat Akdoğan tahliye edildi.
Alt ve üst yapı sorunu mahalleliyi çileden çıkardı
Diyarbakır'ın Merkez Yenişehir ilçesine bağlı Yukarı Nasırlar Mahallesi'nde alt ve üst yapı yetersizliği nedeniyle büyük sorun yaşadıklarını söyleyen mahalle sakinleri, yetkilileri göreve davet etti.
DİSK 1 Mayıs'ta Taksim talebinden vazgeçti
DİSK'in 1 Mayıs için Taksim talebinden vazgeçtiği, kutlamaların Bakırköy'e taşındığı kaydedildi.
Baydemir'den Kurtulmuş'a: Vallahi billahi yapmayın dedik
Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) 55’inci kuruluş yıldönümü töreninde karşılaşan HDP Sözcüsü Osman Baydemir’le Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş’un görüşmesi ortaya çıktı.
Post-referandum Türkiye’si ve Kürtlerin dördüncü kez uzattığı el
Sabancı Üniversitesi Uluslararası Çalışmalar Bölümü Öğretim Üyesi ve İstanbul Politikalar Merkezi Direktörü Prof. Dr. E. Fuat Keyman, 16 Nisan referandumu sonrasındaki süreci analiz etti.
Emniyet'e Gülen örgütü operasyonu
Emniyet'teki Gülen örgütü yapılanmasına yönelik Ankara merkezli 81 ilde eş zamanlı operasyon yapılıyor. 8 bin 500 polisin katıldığı operasyonlarda şu ana kadar 54 ilde 803 kişi gözaltına alındı.
Özhaseki'den İstanbul depremi açıklaması
Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, "İstanbul özelinde tüm bilim adamları 2030 yılına kadar bir depremin olabileceğini söylüyor" dedi.
Ovacık'ta çok sayıda mühimmat ele geçirildi
Tunceli'nin Ovacık ilçesinde PKK üyelerine ait malzeme deposu ve sığınaklarda çok sayıda silah ve mühimmat ile tıbbi ve yaşamsal malzeme ele geçirildi.
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
Alt ve üst yapı sorunu mahalleliyi çileden çıkardı Ovacık'ta çok sayıda mühimmat ele geçirildi ‘Türkiye OHAL’den Kurtulmalı’ Pancar toplarken uçurumdan yuvarlandı Şemdinli'de mağarada mühimmat ele geçirildi YSK Başkanı: Ben siyasi değilim, cevap vermeyeceğim Ege'de korkutan deprem! Zap Suyu köprüleri yuttui Aslı Aydıntaşbaş'a göre hile tezi doğru değil Pİ sayısıyla mobilya yapıyor...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    ALINTI YAZARLARTÜMÜ
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası