• Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
Bir sömürü aracı olarak sigaranın ekonomisi
"Kızlar sigaralarını içerken, muhabirler fotoğrafları çekmiş ve ertesi gün gazeteler “Hürriyete yakılan meşaleler” manşetleriyle çıkmıştı. İstenen başarılmış ve kadın özgürlüğü, sigara ile özdeşleştirilerek şirketler büyük bir tüketici kitlesi kazanmıştı
22 Temmuz 2017 / 09:46

Zafer Burakmak'ın yorumu;

Sigara, daha çok sağlığa zararları üzerinden işlense de ekonomik yönünün devasalığından da irdelenmesi gereken bir konu. Amerika kıtasından dünyaya yayılan tütün tüketimi, dünyanın en büyük sektörlerinden biri durumunda.  Hayati ihtiyaç listesindeki ürünlerin bile kesintiye uğradığı savaş ortamları dahi bu sektörü küçültemedi. Aksine savaş ortamlarında pazar payını inanılmaz bir biçimde katlamış bir üründür sigara. Birinci ve ikinci dünya savaşlarındaki psikolojik durumdan yararlanan üreticiler, sigara kullanımını yaygınlaştırarak krizi fırsata çevirmesini bildiler. Öyle ki Avrupalı askerlere ABD tarafından yapılan yardım paketlerinde sigara kutuları da bulunuyordu.  Hem de amonyakla yıkanmış, nikotin oranı artırılmış sigaralar. Böylelikle Avrupalı askerler, Amerikan tütününe bağımlı yapıldılar. Amerikan firmaları, daha önceleri Anadolu tütünü yerine kendi tütünlerini kullandırmak için verdikleri uğraşları, Birinci Dünya Savaşı’nda Avrupa’daki Osmanlı karşıtlığını Türk tütüne de yönlendirerek taçlandırdılar.  

Amerikalı sigara firmalarının, tüketiciyi arttırma hamleleri arasında en ilginçlerinden biri şüphesiz toplumun yarısını oluşturan kadınlara yönelik pazarlama uygulamasıydı. Amerikan toplumunda da 1920-30’larda kadınların toplum içerisinde sigara içmesi hoş karşılanmıyordu. Sigara şirketleri, psikanalizin kurucusu sayılan meşhur Sigmund Freud’un yeğeni Yahudi kökenli Edward Bernays’i tuttular. Dayısının çalışmalarından faydalanan Bernays, kadınların sigara içme isteklerinin aslında erkeklerle eşit statüde olma göstergesi temelinde gerçekleştiği kanısına varmıştı. Bundan sonrası halkla ilişkilerin kurucusu sayılan, pazarlama dehası Bernays için çok kolaydı. Yapması gereken tek şey, Batılı kadınlar arasında büyük bir trend olan kadın-özgürlük kelimelerini sigara ile özdeşleştirmekti.  Bernays da bunu yaptı. 1929 yılındaki Paskalya kutlamalarında tanınmış ailelerden genç kızlar, yürüyüşün en görünür yerinde birden sigara yaktılar. Kızlar sigaralarını içerken, muhabirler fotoğrafları çekmiş ve ertesi gün gazeteler “Hürriyete yakılan meşaleler” manşetleriyle çıkmıştı. İstenen başarılmış ve kadın özgürlüğü, sigara ile özdeşleştirilerek şirketler büyük bir tüketici kitlesi kazanmıştı. Hem de sigara içmek için can atan bir kitle.

Yine Hollywood filmleri de bir pazarlama alanı olarak kullanılmıştı. Kovboy filmlerinin vazgeçilmezi, oyuncuların ağızlarındaki sigara idi. Filmlerin sergilendiği ülkelerdeki şehirlerin en işlek yerleri olan sinema salonlarında ağızlarında, ceplerinde Amerikan sigaraları olan yıldızlar bir pazarlama şeklinde kullanılıyordu. Sadece Philip Morris marka sigaraları, 1978-1988 yılları arasında tam 191 filmde kullanılmıştı.

Türkiye’de üretilen tütünün kalitesi, dünyada kabul görmüştü. Ancak 1880’lerde getirilen ithalat yasağı, 1980’lerde kaldırıldı. Ve bu süreç, Türkiye’deki sigaralarda yüzde 85 oranlarında Amerikan tütünlerinin kullanımıyla sonuçlandı. İlk olarak 1988 yılında Tekel’in ürettiği Tekel 2000 marka sigarasında yüzde 85 oranında Amerikan tütünü kullanılmıştı. Tekel’in özelleştirilmesi ardından bu oran yabancı firmalar üzerinden de devam ettiriliyor. Türkiye örneği, ABD’nin üretimde üçüncü sırada olmasına rağmen nasıl olup da ihracatta birinci sırada olduğunun cevabıdır aynı zamanda.

OECD raporuna göre, Türkiye yüzde 23.8 sigara kullanım oranıyla dünyada 11. sırada yer alıyor. Türkiye’de her gün 10.6 milyonu erkek, 3.9 milyonu kadın olmak üzere toplam 15 milyona yakın kişi sigara içiyor. Sigara içen kadın sayısının erkeklere oranla daha az olması, Türkiye’deki film ve dizilerde de kadınların sigara içme sahneleriyle teşvik edilmesi sonucunu doğurmuştur.  ABD'de olduğu gibi Yeşilçam da sigaranın pazarlama mekanı olarak kullanılmıştır. 

Türkiye’de birkaç yıl düşüşe geçen sigara tüketimi, son yıllarda yine artış gösteriyor. 2010 yılında 93 milyar sigara(adet olarak) satıldı. Satışlar 2013 yılında 91 milyara geriledikten sonra, 2014 yılında 94 milyar adede, 2015 yılında 103 milyar, 2016 yılında 105.4 milyar adede yükseldi. 2015 yılında iç piyasada satılan sigaraya ödenen para 39.6 milyar TL idi. 2016 yılında 47.0 milyar TL oldu.

İthal tütünlere, kar marjı olarak yabancı sermayelere ödenen paraları ve sigara nedeniyle tüketicilere harcanan sağlık masraflarını düşünmediğiniz taktirde, devletin aldığı vergi nedeniyle karlı bir ticaret olarak görebilirsiniz. Toplumda genel kanı da bu yönde ancak sigaraya 2016’da ödenen 47 milyar liranın önemli bir kısmı Amerikan tütünlerine gitti. Sigara paketlerine ödenen verginin de yine Türkiye halkının kendi cebinden çıktığı unutulmamalı. Sigaraya ödenen devasa paradaki vergi oranına bakılarak devlet için bir kazanç olduğunu düşünmek, dışarıya giden parayı es geçmek....

Yazının devamı için tıklayınız...

Bu haber 385 kez okudu
YORUM YAZ
UYARI: Haberler ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorum - Analiz Kategorideki Diğer Haberler
Atama bekle(me)yen öğretmenler
"Öğretmenlik mesleği, bir drama dönüşmeden çözüm üretmeliyiz. Atanamayan öğretmenler meselesi bir drama dönüşmek üzere. Ayrıca bu sorun, hepimizin sorunudur."
Tehdit Afrin’den, Öyleyse Müdahale Neden İdlib’e?
Türkiye’nin tüm itirazlarına rağmen ABD uçaklarla, tırlarla PYD/YPG’ye silah yağdırmayı sürdürürken, Türkiye medyasında ‘İdlib’e operasyon’ saçmalığı tam gaz sürüyor!
Uğur Dursun Dosyası
Karar Gazetesi yazarı Hakan Albayrak, FETÖ operasyonları kapsamında yapılan operasyonlarda teknik hatalar nedeniyle hukuksuzca tutuklu bulunan Uğur Dursun hakkında İslami STKların yaptığı basın açıklamasını köşesine taşıdı.
Kayıp kaçak prensler
"Avrupa’da yaşayan bu prenslerden üçü, aniden ortadan yok oldular. Adını vermek istemeyen ve halen hayatta olduğu ileri sürülen muhalif prenslerden dördüncüsü ise, bu ortadan kaybolmaları teyit eden kişi durumunda."
Çalıştırılan mahkum 'modern köle' olmasın
"Sistem sağlam temeller üzerinden işletilmezse modern bir köleliğe dönmesi de kaçınılmaz hale gelecektir. Türkiye’de 50 binin üzerinde mahkumun çalıştığı sisteme geçmeden önce sistemin kopya edildiği ABD’yi incelemek gerekiyor."
İran ve Türkiye, bölgede ortak bir siyaset oluşturabilirler mi?
"İran Genelkurmay Başkanı Gen. Bagherî’nin 15 Ağustos günü Ankara’ya yaptığı proğramdışı ziyaretin tahminlerin ötesinde uzadığı anlaşılıyor. Bu da, görüşülecek çok önemli konular olduğundan.."
Irkçılığın ABD’deki yüzü
"Söz konusu cesaret ortamı, Virginia’da patladı ve burası Kuzey-Güney ayırımın yaşandığı yıllar açısından bir tür sınır bölgesi olarak düşünülebilir.Başkent’in çok yakınındaki bu bölge iç savaştaki büyük kayıpların da yaşandığı yer.Dolayısıyla tarihi ve
Teknoloji bağımlılığı alarm veriyor ama bu kimin umurunda!
Bugüne kadar uyuşturucu ve alkollü içeceklerle mücadele eden Yeşilay’ın da teknoloji bağımlılığını ilk sıraya alması durumun vahametini gösteriyor.
Bölgesel Kürtlerle İran ilişkilerinde yeni dönem...
"İran'la bölgesel Kürtler arasındaki ilişkilerin daha gerilimli olacağı bir döneme giriyoruz. İran'ın Irak Kürdistanı'ndaki bağımsızlık referandumuna bu şekilde katı bir muhalefette bulunması da bu yeni durumun ve dönemin dışa vurumlarından birini olu
ABD’yi darbeye İngiltere kışkırtmış
"CIA-MI6 kurgulu 1953 İran darbesine ilişkin yeni belgeler açıklandı. Darbe sorumluluğu ABD’de kalmıştı. ABD’yi meğerse İngiltere kışkırtmış. İran darbe belgesi 64 yıl sonra açıklanıyor ise 15 Temmuz gizli belgeleri için kaç zaman lazım?"
“Youtuberlar” ve tehdit altındaki çocuklarımız!..
"Makyaj yapan küçük kızlardan tutun da, ahlaka ve edebe mugayir sohbetlerin döndüğü, abuk-sabuk her türlü hareketlerin pervasızca yapıldığı, küçücük çocukların adeta birer yetişkinmiş gibi davrandığı videoların neden paylaşım rekorları kırdığı sorgulanıy
Ergenlerden mesaj var!
''Boyacı ağabey seni de yoruyorum, yengeye selamlar.'', ''Düşünün kafanız acımaz.''
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
İşitme engelliler, "umre" için yarıştı TEOG birinci nakil sonuçları açıklandı PTT'den Kurban Bayramı'na özel ücretsiz tebrik kartı Zerzevan Kalesi'nde yeni keşif MEB Teşkilat Yönetmeliğinde değişiklik Meslek öğrenmek isteyenler için yaş ve takvim şartı kaldırıldı İki üniversite 23 öğretim üyesi alacak Kahramanmaraş'ta 4.3 büyüklüğünde deprem Ege Denizi'nde deprem Harput Kapı gün yüzüne çıkarılacak
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası