• BIST
    109.330
  • Altın
    155,894
  • Dolar
    3,8638
  • Euro
    4,5501
  • Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
Beş soruda Kürt referandumu
Iraklı Kürtlere bağımsızlığın kapısını açacak referandumun iptali için baskılar artıyor. Referandum gerçekleşecek mi, hangi bölgeleri kapsıyor, haritada kim Kürt devleti istiyor, kim istemiyor? Beş soruda derledik.
20 Eylül 2017 / 16:41

REFERANDUM GERÇEKLEŞECEK Mİ?


Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin (IKBY) ilan ettiği bağımsızlık referandumuna bir haftadan kısa bir süre kaldı. Oy pusulaları çoktan basıldı, ancak 25 Eylül'de planlanan referandum yapılacak mı yapılmayacak mı, yoksa ertelenecek mi gibi sorular gündemden düşmüyor. Bunun en büyük nedeni kuşkusuz Irak merkezi hükümeti ile Kürt yönetimi arasında bir uzlaşma olmaması. İki taraf arasında uzun süre devam eden siyasi tartışmalar yargıya taşındı, Irak Anayasa Mahkemesi'nden referandurumun durdurulması kararı çıktı. Irak parlamentosu da Kürt milletvekillerinin boykot ettği oylama sonucunda referandumu tanımama kararı aldı. Parlamento aynı oylamada Irak Başbakanı Haydar el İbadi'ye ülkenin toprak bütünlüğünün korunması için "gerekli tüm önlemleri” alma yetkisini de verdi. Bağdat'ın karşı çıkmasının yanı sıra bölge ülkelerinin ve uluslararası aktörlerin tutumu da referandumun akıbeti konusundaki tartışmanın ortasında yer alıyor. Kürtlerin bağımsızlık referandumunu istemeyen ülkeler her geçen gün Erbil üzerindeki baskıyı artırmanın yollarını arıyor. Tüm bunlara rağmen IKBY Başkanı Mesut Barzani şu ana kadar geri adım atmadı. Barzani son olarak Salı günü yaptığı açıklamada Bağdat'a seslenerek "Referandumun yerini tutacak bir alternatif plan sunulmazsa, iptal etmemiz imkansız” dedi. Ancak bu yine de "Referandum gerçekleşecek mi, gerçekleşemeyecek mi?” sorusunun yanıtı değil, 25 Eylül'ü bekleyip görmek gerekecek.

KİM KARŞI ÇIKIYOR, KİM DESTEKLİYOR?

Bölge ülkelerinin büyük çoğunluğu haritada bir Kürt devleti istemiyor. Türkiye her ne kadar IKBY ile son yıllarda yakın ilişkiler geliştirmiş olsa da referanduma ve olası bir bağımsızlığa net bir şekilde karşı çıkıyor. Ankara bu konudaki fikrini "Irak'ın toprak bütünlüğünün korunmalı" teziyle savunuyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, IKYB'nin referandumuyla ilgili kararlarını 22 Eylül'deki MGK'da alacaklarını açıkladı. Ankara'nın referandumdan vazgeçilmesi için son ana kadar her türlü diplomatik girişimde bulunması bekleniyor. Irak Kürtlerinin bağımsızlık adımına açıkça karşı olan bir başka ülke İran. Hatta bu durum İran'la Türkiye'yi yakınlaştırdı, iki ülke ortak hareket etme kararı aldı. Irak'ın bir başka komşusu Suriye de referanduma karşı çıkıyor. Diğer taraftan kendisini "Arap denizinde dört tarafı kuşatılmış bir ada” gibi gören İsrail çok net bir şekilde Kürt bağımsızlığını destekliyor. Dolayısıyla olası bir Kürt devletinin buradaki Arap yapıyı kırması, yeni bir güç odağı oluşması İsrail açısından istenen bir durum.

Başlangıçta çok net olmayan uluslararası aktörlerin tavrı da daha belirgin hale geldi. ABD yönetiminden son yapılan açıklamalarda Erbil’e referandumun ertelenmesi çağrısı yapıldı. Bölgede önemli bir aktör haline gelen Rusya ise referandum lehinde ya da aleyhinde bugüne kadar net bir tavır ortaya koymadı. Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Temmuz ayındaki bir röportajında bağımsızlık oylamasının komşu ülkeleri de ilgilendiren bir mesele olduğunu söylemişti. Almanya da Irak'ın toprak bütünlüğünden yana olduğunu açıklamıştı. Birleşmiş Milletler ise geçtiğimiz günlerde Erbil'i referandumu ertelemeye çağırmıştı.

HANGİ BÖLGELERİ KAPSIYOR?

Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi resmi olarak dört vilayetten oluşuyor: Süleymaniye, Erbil, Dohuk ve Halepçe. Ancak bunlar dışında Kerkük, Hanekin ve Sincar gibi tartışmalı bölgelerin de referanduma dahil edilmesi gerilimi tırmandırıyor. Demografik yapısı ve statüsü tartışma konusu olan Kerkük'te İl Meclisi geçen ay aldığı kararla referanduma katılacaklarını açıklamıştı. Yaklaşık 5,5 milyon nüfusa sahip olan IKBY'nin seçmen sayısısı 2013'teki son parlamento seçimleri sırasında 2,8 milyon civarındaydı. Ancak seçim komisyonu tartışmalı bölgelerin de seçime dahil edilmesiyle bu referandumda 5 milyondan fazla seçmenin oy kullanabileceği belirtiliyor. Seçmenlere "Kürdistan bölgesinin ve bölge dışında kalan Kürt yerleşimlerinin bağımsız devlet olmasını destekliyor musunuz?” sorusu sorulacak.

KERKÜK NEDEN ÖNEMLİ?

Irak'ın petrol zengini kenti referandumun başlıca gerilim konusu. ABD'nin Irak'ı işgalinin ardından yoğun bir Kürt göçünün yaşandığı kentin statüsü Irak'ın 2005 anayasasına göre referandumla belirlenecekti. Ancak ülkenin içinde bulunduğu istikrarsızlık nedeniyle Kerkük'ün resmi olarak Kürt yönetimine mi yoksa Irak merkezi hükümetine mi bağlanacağını belirleyecek bu oylama bugüne kadar yapılamadı. 2014 yılında DAEŞ tehlikesine karşı peşmerge güçlerinin kente konuşlanmasıyla fiilen Kürt yönetiminin kontrolüne geçen Kerkük'te, geçen Mart ayında kamu binalarına Kürt bayrağı çekilmesiyle tansiyon iyice artmıştı. Bağdat, Kerkük'ün idari olarak merkezi yönetime bağlı olduğunu belirtirken, Kürtler ve özellikle kentte hakimiyet süren Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), Kerkük'ün IKBY'ye ilhak edilmesini talep ediyor. Türkmenler ise buna karşı çıkarak Kerkük'ün özel bir statüye sahip olmasını istiyor. Kent nüfusu büyük ölçüde Türkmen, Kürt ve Araplardan oluşuyor. IKBY'ye göre Kerkük'teki seçmen sayısı 900 bin civarında.

ÇATIŞMA RİSKİ VAR MI ?

En fazla endişe edilen konu bağımsızlık referandumunun Kürtler, Araplar ve Türkmenler arasında bir etnik çatışmaya dönüşmesi. Kerkük'te gerilim Pazartesi gecesinden itibaren tırmanmaya başladı bile. Referandum kutlaması yapan bir grup Kürt, Türkmenlerle çatıştı, bir kişi hayatını kaybetti. Gerilimin yatıştırılması için kente takviye güvenlik gücü konuşlandırıldı. Bağdat yönetimi, referandumun şiddete yol açması halinde askeri müdahalede bulunacağını bildirmişti. Irak sınırında tatbikata başlayan Türkiye ise, Irak'taki referandumun "ulusal güvenlik” meselesi olduğunu açıkladı. Başbakan Binali Yıldırım, "Bu konuda her türlü adımı atmaya hazırız” dedi.

Kaynak: DW Türkçe

Bu haber 1435 kez okudu
YORUM YAZ
UYARI: Haberler ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
İslam Dünyası Kategorideki Diğer Haberler
Doğu Gutalı öksüz bebeğin mucizevi direnişi sürüyor
Suriye'de abluka altındaki Doğu Guta'da Esed rejiminin topçu saldırısında annesiz kalan ve sol gözünü kaybeden Kerim bebek, yaşama tutunmaya çalışıyor.
"Normalin 10 kat üzerinde radyasyon tespit edildi"
Eski İran Cumhurbaşkanı Rafsancani'nin kızı Faize Haşimi, "İncelemeler sonucu babamın cesedinde normalin 10 kat üzerinde radyasyon tespit edildi" dedi
Afganistan'da Taliban karakola saldırdı: 11 ölü
Afganistan'ın güneyindeki Helmand vilayetinde, Taliban üyelerinin karakola saldırması sonucu 11 polis hayatını kaybetti
İran, Tahran-Akdeniz koridorunu devreye soktu
İran ordusu, Tahran'dan Akdeniz'e bağlanan güzergahı askeri amaçlı kullanmaya başladı
Arakanlı Müslümanların Myanmar'a dönüşü zor görünüyor
Canlarını kurtarmak için Myanmar'dan kaçan Arakanlı yüz binlerce Müslüman'ın evlerine dönüşü için gerekli şartların sağlanması çok zor
Irak'ta Sistani'den Haşdi Şabi açıklaması
Irak'ta Şiilerin dini mercisi Sistani, silahların devlet elinde sınırlandırılmasını ve Haşdi Şabi'nin de güvenlik güçlerine destek için kalmasını istedi.
İranlı Albay Suriye'de Öldürüldü
İran Devrim Muhafızları komutanlarından Albay Mehdi Karamuhammedi'nin Suriye'de öldürüldüğü bildirildi.
Biri Engelli 3 Kişi Daha Şehit Oldu
​​​​​​​Siyonist İsrail askerlerinin Kudüs ve Gazze sınırında düzenlenen Kudüs'e destek gösterilerine müdahalesinde biri engelli 3 Filistinli şehit oldu, 5'i ağır 82 kişi yaralandı.
İslam İşbirliği Teşkilatı bildirgesinde ‘377 A’
"Belki umulan sonuç tam umulduğu gibi alınamaz ama uluslararası sistem lortlarına birtakım tavizler verdirme ihtimali çok yüksek."
'Cenevre 8 görüşmeleri başarısızlıkla sonuçlandı'
Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura, İsviçre'nin Cenevre kentinde 28 Kasım'da başlayan Suriye konulu Cenevre 8 görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlandığını açıkladı.
Kuveyt, Filistin'de Büyükelçilik Açacak
Dışişleri Bakanı Şeyh Nasır, büyükelçiliği Batı Şeria'nın Ramallah kentinde açmayı planladıklarını duyurdu.
Rakka operasyonu 2 binden fazla sivilin hayatına mal oldu
SNHR, Rakka'nın IŞİD'ten alınması için düzenlenen saldırılarda 2 bin 371 sivilin öldüğünü, 450 bin civarı sivilin de yerinden edildiğini açıkladı.
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
ÖSYM'den 2017-YDUS adaylarına sınav saati uyarısı HDP eski Sakarya il başkanına 3 yıl 9 ay hapis cezası Çavuşoğlu: Afrin'e istediğimiz zaman gireriz Türkiye'de 1,5 milyon güvenlik görevlisi var Bozkırda 'bal ormanları' kuruldu Bakanlıktan egzoz muayenesine sıkı takip Eğitime kar engeli 8 ilde naylon fatura operasyonu: 90 kişi hakkında gözaltı kararı Bolu Dağı'nda tırların geçişine izin verilmiyor Uygunsuz asansörlere ceza yağdı
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası