• BIST
    116.531
  • Altın
    158,593
  • Dolar
    3,7404
  • Euro
    4,4932
  • Mobil Sayfamız
  • Facebook Sayfamız
  • Twitter Sayfamız
  • Google Plus Sayfamız
  • RSS Servisimiz
  • Android Uygulamamız
  • iOS Uygulamamız
ABD’nin Suveyş Krizi nerede ne zaman yaşanacak?
"Tarih, her imparatorluğa galip gelmiş bir “süper güçler” mezarlığıdır aynı zamanda. ABD’nin de yükselebileceği zirveyi gördüğünü ve fizik kanunun gazabına uğrayacağı konusunda şüphe yok. İngiltere’nin hangi dönemini yaşadığı da baktığınız yere göre deği
15 Ocak 2018 / 07:36

Zafer Burakmak'ın yorumu;

Bundan tam 41 yıl önce bugün yaşamını yitiren İngiliz politikacı Anthony Eden, uzun süre gölgesinde kaldığı kurt politikacı Winston Churchill’in görevden çekilmesi ardından Birleşik Krallık’ın başbakanlık koltuğuna oturmuş ancak ülkesinin gücünün sınırlarını kestirme becerisini gösteremediğinden görevde ancak iki yıl kalabilmişti.

Başbakanlığını yaptığı devlet ile güç kelimesinin uzun bir süre birlikte kullanıldığını bilmek, bu iki sözcük arasında ince bir ilişkinin olduğu gerçeğini ıskalamamalı. Büyük Britanya(bugünkü ismiyle Birleşik Krallık, bizdeki yaygın kullanımıyla İngiltere), 20. yüzyılın ilk çeyreğine kadar dünyanın süper gücüydü. 33.7 milyon kilometre karelik toprağı ve hakimiyetindeki 458 milyonluk nüfus ile dünyanın dörtte birine hükmediyordu. Ordusu dönemin en büyük gücüydü. Öyle ki Kraliyet donanması kendisinden sonra gelen en güçlü ülkelerden ikisinin filosundan üstündü. Ancak askeri seviyesine rağmen ekonomisi gittikçe küçülen süper gücü dünya savaşlarında galip gelmesi de kurtaramadı ve en sonunda liderliği ABD’ye kaptırdı. 1880’de dünyadaki toplam imalat payının %23’üne hakim İngiltere, 1913’te bu oranı %13,6 seviyesinde tutabilmişti. Sanayi devrimini başlatmış dünyaya hükmeden bir süper güç, elinde muazzam bir askeri güç olmasına rağmen, ekonomik gerilemeyle etkinliğini yitirmişti.  Bununla beraber, İngiltere’nin dünya liderliğinden çekilmesi, her ne kadar önceleri başlamış ve sonuçlarını 2. Dünya Savaşı’ndan sonra göstermiş olsa da 1956’daki Suveyş Kanalı Krizi’yle birlikte ilan edilmişti.

1956’da Mısır Devlet Başkanı Cemal Abdülnasır’ın, İngiltere ve Fransa adına Suveyş Kanalı’nı kontrol eden Kanal Şirketi’ni kamulaştırma hamlesiyle başlattığı kriz, taşları yerinden oynattı. Stratejik bir noktada olan kanalın etkinliğini kaybetmek istemeyen İngiltere, Fransa ile birlikte İsrail’i Mısır’ın üzerine saldırtmış ve ardından askerleriyle kanalda hâkimiyet sağlamıştı.  Ancak bu işgal, SSBC’nin Londra ve Paris’e tehditler yağdırmasıyla birlikte ABD’nin de tepkisine neden olmuştu. Sovyetlerin sert tepkisi, ABD’nin arka çıkmamasıyla birleşince İngiltere ve Fransa’nın çekilmesi kaçınılmaz oldu. Ancak birçok analist, İngilizlerin çekilmesinde kritik noktanın Sovyetlerin tehditleri değil, ABD’nin tepkisi olduğunu düşünmektedir. Çünkü bu olay, İngiltere’nin dünyada bir güç olarak kalmasına rağmen Batı liderliğini ve süper güç sıfatını tamamen ABD’ye devrettiğinin ilanı olarak yorumlandı. Kriz sonrası yayınlanan Eisenhower Doktrini ile Ortadoğu’da etkinliği azalan İngiltere ve Fransa’nın yerini ABD doldurmuştu.

Ancak aynı ABD, son yıllarda dönemin İngiltere’sine benzer bir süreç yaşıyor. Ve Trump, Eden’den çok daha fazla öngörüsüz olduğunu ve ülkesinin gücünün her şeye yeteceği zannına kapılmış durumda.  Ancak başkanı olduğu ülke, dünya devletleri arasındaki açık ara askeri gücüne rağmen ekonomik üstünlüğü eriyor ve yakın zamanda bu koltuğu Çin’e kaptıracak gibi. 2018 Dünya Ekonomi Ligi raporuna göre, Hindistan gelecek yıl İngiltere ve Fransa'yı geride bırakarak dünyanın 5. büyük ekonomisi olacak. Rapora göre Çin de 2032'de birinciliği ABD'den alacak. Askeri gücüne rağmen ekonomisi gittikçe küçülen ve yakın bir gelecekte üstünlüğü kaptıracak olan ABD’nin, İngiltere’nin zayıf ekonomi/güçlü ordu dönemlerinde giriştiği savaşlara yeltenip yeltenmeyeceği tartışılıyor artık. ABD’nin ciddi bir savaş ekonomisine ihtiyacı olduğunu belirten çok sayıda ABD’li analist var. Ancak İngiltere’nin düştüğü durum, kaçınılmaz sonun bu ülkeyi de yakalayacağını gösteriyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Eden’dan çok daha acemice izlediği politikalar taşları yerinden oynatmaya başladı bile. Ülkesinin büyükelçiliğini Kudüs’e taşıyarak İsrail’in başkenti ilan etmesini açıklaması üzerine BM Genel Kurulu’nda karar oylanmıştı. Trump’ın kararını aleyhte olan ülkelere yönelik tehditkar diline rağmen kabul ettirememesi, ABD’nin sözüne vurulan bir darbeydi. NATO üyesi bir Türkiye ya da para yağdırdığı Mısır ve Pakistan gibi ülkelere söz geçirememesi, devletlerarasındaki güç dengelerinin değişiminden kaynaklanıyor.

Tekerrürden ibaret tarih, her imparatorluğa galip gelmiş bir “süper güçler” mezarlığıdır aynı zamanda. ABD’nin de yükselebileceği zirveyi gördüğünü ve fizik kanunun gazabına uğrayacağı konusunda şüphe yok. Buna karşılık bugün ABD’nin İngiltere’nin hangi dönemini yaşadığı da baktığınız yere göre değişir. Rusya’nın Ortadoğu’da, Çin’in Asya ve Afrika’da artan etkinliği, bir devin daha yaşlandığı sonucunu gösteriyor. Kudüs oylaması ise...

yazının tümü için...

Bu haber 519 kez okudu
YORUM YAZ
UYARI: Haberler ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik eden yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorum - Analiz Kategorideki Diğer Haberler
Dayatma yemin metni ile Meclis'ten kovmak
"Zana’nın tahliye ve vekilliği, hatalarından dersler çıkarmış “Yeni Türkiye” olarak ifade edilen sürecin Kürtler tarafına yansımasıydı. Şimdi tersinden bir sürecin sembolüne döndü. Hem de “Türkiye milleti” gibi meşru ve haklı bir söylem üzerinden."
Afrin soruları
"Bu şartlar altında Suriye’de üretilecek çözümden Türkiye ne kadar pay istiyor? Daha da önemlisi, askeri seçeneğe başvurarak bunu alabileceğine inanıyor mu?"
Kuraklığın lafı yetti gıda fiyatları artıyor
Hükümet, gıda fiyatlarını düşürmek için kırmızı et, hububat, bakliyat gibi birçok üründe gümrük vergilerini düşürdü. 2018'de beklenen kuraklık, ramazan ayının hasat öncesine denk gelmesi özellikle yılın ilk yarısında gıda fiyatlarının artıracak gibi.
Adı Resmi Gazete’de yayınlanmış ama kimsenin tanımadığı bir adamın hikayesi...
"Başına gelenlerle kimsenin ilgilenmediği, bu kadar kritik günlerden geçerken de mağduriyeti kimsenin umurunda olmayan bu ülkenin sıradan bir genç vatandaşı o. Adı Resmi Gazete’de çıkmış olmasına rağmen..."
ABD’nin YPG yatırımı ve Afrin denklemi
ABD’nin yeni adımı YPG’nin bir örgüt formatından çıkarılarak bir orduya dönüştürülmesi anlamına geliyor. Bu hamle birkaç katmanda Suriye’nin ve bölgenin geleceğini etkileyecek bir mahiyete sahip.
Mısır'daki siyasi idamları durdurmak için somut adımlar atabilmek
İhvan'ın tutuklu liderleri ve onların aileleri kendi sınavlarını başarıyla vermekteler. Ancak, hür dünyanın(!) yöneticileri, önderleri, aydınları, gazetecileri ve aktivistlerinin Mısır’daki idamlarla ilgili sınavlarını başarıyla verebildiğini söylemek mü
Ortadoğu yazarı: Biz muhalefetteyiz ama fikrimiz iktidarda
MHP'nin yayın organı Ortadoğu yazarı Yıldıray Çiçek "MHP bugün fikrinin iktidarını yaşamaktadır. Düşman cephesinin çıldırması da bu yüzdendir" dedi.
Bu hukuki ihtilafa bakacak bir merci yok
"Yerel mahkeme Anayasa Mahkemesi’ne “Görev gaspı yapıyorsun” derse, bu ihtilafa bakacak daha üst bir mahkeme yok! Çünkü Anayasa Mahkemesi’nin kararları “kesin ve bağlayıcı”dır. Aksi düşünülmediği için bir merci tayin edilmemiştir"
Adaletten sinyal bekleyenler...
"Eğer, bu konuda yeni bir içtihad ve kriter geliştirilmezse, müphemlik ortadan kaldırılmazsa “güçlü olanlar ya da güçlü tanıdıkları olanlar kurtuluyor” gibi şikayetler de bitmez."
Avrupa - Türkiye - Ortadoğu: Kim dönüşüyor, kim dönüştürüyor?
Mültecilerden radikalizme, başarısız devlet deneyimlerinden ekonomik darboğaza kadar Avrupa'nın komşu bölgelerinde yaşanan meseleler Avrupa'daki siyasal manzarayı dönüştürüyor, toplumsal kaygıları çok ciddi manada kaşıyor.
Bilmediğiniz şeyler var!
"Herhalde hiç kimse bize MHP ve Devlet Bahçeli’nin niyet konusunda ‘’Bilmediğiniz şeyler var’’ diyemez. Biz hem MHP’yi hem de Devlet Bahçeli’yi gayet iyi biliyoruz. Burada bilmediğimiz aslında AK Parti’nin ne istediğidir?"
Selvi: AİHM, Türkiye'yi Avrupa Konseyi'ne taşıyabilir
Selvi, AYM'nin tutuklu gazeteciler Şahin Alpay ve Mehmet Altan hakkında verdiği 'hak ihlali' kararının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden (AİHM) de çıkabileceğini ve " AİHM’nin Türkiye’yi, Avrupa Konseyi’ne taşıması tehlikesinden söz ediliyor" dedi
  • Güncel
  • Siyaset
  • Ekonomi
  • Eylem ve Etkinlikler
  • Dünya
Ehliyet sınavlarında 'tablet' dönemi başladı HDP'li Altan Tan hakkında 15 yıla kadar hapis istemi Hakkari'de kayak keyfi Kısmen buz tutan Gölcük Gölü havadan görüntülendi Kanal İstanbul'un güzergahı resmen belli oldu Emniyet Özel Harekat Daire Başkanlığı kaldırıldı Bozdağ'dan 'Mor Beyin' açıklaması Van Gölü için 100 milyon liralık arıtma tesisi YÖK'ten görevlendirmelere ilişkin yönetmelik değişikliği Posof'ta eğitime kar engeli
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
YAZARLARIMIZTÜMÜ
ÇOK OKUNANLAR
    GAZETELER
    NAMAZ VAKİTLERİ
    İmsak
    Güneş
    Öğle
    İkindi
    Akşam
    Yatsı
    Haksöz Haber Radyo Selam | Tevhidin Adaletin ve Özgürlüğün Sesi
    © Copyrigth 2015 yonelishaber.com tüm hakları saklıdır.
    Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır ve linklerin sorumluluğu alınmaz. Yazılım ve Teknik Destek : AmdYazılım
    • Rss Servisi
    • Google+ Sayfası
    • Twitter Sayfası
    • Facebook Sayfası